Monika Wójcik-Bednarz
Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Opolu
Biblioteka Austriacka


Wiosna Austriacka jesienią i wystawa o tożsamości śląskiej



Tegoroczna jesień zapowiada się w Bibliotece Austriackiej jako bogata w wydarzenia kulturalne. Odbędą się nie tylko spotkania przełożone z programu Wiosny Austriackiej, ale też te zaplanowane na okres jesienny w ramach Dni Kultury Niemieckiej.

Po raz jedenasty Biblioteka Austriacka obchodzi Europejski Dzień Języków. Program zaplanowanych na 24 września wydarzeń przedstawiony został w dalszej części artykułu. Pod przewrotną nazwą „20. Wiosna Austriacka jesienią” kryją się wydarzenia przerwanego w marcu corocznego projektu kulturalnego. 29 września 2020 r. przeprowadzony zostanie odwołany w kwietniu półfinał i finał XXIII ogólnopolskiego konkursu wiedzy „Austria - kraj i mieszkańcy”. W konkursie wezmą udział osoby, które zakwalifikowały się do dalszej rywalizacji w przeprowadzonych w marcu eliminacjach.

W tym samym tygodniu, 1 października, o godzinie 17.00 odbędzie się otwarcie wystawy Typowo śląskie !? Świadomość regionalna i śląskie tożsamości/ „Typisch schlesisch!?“ Regionalbewusstsein und schlesische Identitäten” prezentowanej w Galerii WuBePe w ramach Dni Kultury Niemieckiej. Na wystawie przedstawiona zostanie próba ukazania różnorodności Śląska i jego silnej świadomości regionalnej oraz poczucia przynależności do tego obszaru, mimo iż, a może raczej dlatego że zawsze była tu mieszanka kultur, zwyczajów i stylów życia. Prezentowana wystawa przygotowana została przez Haus Schlesien (Dom Śląski) w Königswinter w Niemczech i pokazuje z wielu perspektyw, jak rozległy i różnorodny jest Śląsk. Identyfikacja z regionem zależy od wielu czynników, nie tylko od tego, czy ktoś w danym miejscu urodził się czy mieszka. Historia, wiara, charakterystyczne elementy krajobrazu kulturowego, uczucia, wrażenia, wychowanie - to wszystko wpływa na to, kim się czujemy. Nie ma jednego, spójnego Śląska. Historyczny Śląsk jest rozległą i niejednorodną krainą. Przez stulecia zmieniała się jego sytuacja polityczna i administracyjna. Dzisiaj znajduje się na terytorium trzech państw: Polski, Niemiec i Czech. Największa jego część jest w Polsce, podzielona na cztery województwa: dolnośląskie, lubuskie, opolskie i śląskie. Do Niemiec należy śląska część Łużyc Górnych, a do Republiki Czeskiej część dawnego Śląska Austriackiego. Społeczności osiedlające się na Śląsku na przestrzeni wieków przynosiły swój bagaż doświadczeń, tradycji, sposobu życia. Pewne elementy na tyle mocno zakorzeniły się w regionie, że z czasem zaczęto je uważać za typowo śląskie, charakterystyczne dla danego obszaru, ale całościowy obraz Śląska pozostawał i nadal pozostaje niezwykle różnorodny kulturowo i w tym tkwi jego piękno. Sam wernisaż odbędzie się w ogrodzie pod namiotem za budynkiem Galerii WuBePe w Opolu przy ulicy Piastowskiej 20. Wernisaż uświetni występ muzyczny opolskiego zespołu Zaginione Archiwum, w składzie: Dariusz Kownacki – akordeon hybrydowy, przetwarzanie elektroniczne dźwięku, Anna Dzwonkowska-Pucia – śpiew oraz Mariusz Pucia – klarnet, słowo wiążące, który wykona stare śląskie utwory muzyczne w nowoczesnej autorskiej interpretacji. Odnalezione niedawno w Berlinie, bodaj najstarsze, pochodzące z 1913 r. rejestracje akustyczne folkloru Górnego Śląska z okolic Prudnika zostaną wykonane na nowo przez Zaginione Archiwum z użyciem najnowocześniejszych środków techniki muzycznej – instrumentów hybrydowych, looperów, przetwarzania elektroakustycznego oraz komputerów muzycznych. Stworzy to specyficzną podróż od przeszłości w przyszłość. Podróż poprzez folklor naszego Regionu. To nowoczesne spojrzenie na te same melodie które zawiera zaginione i na nowo odnalezione archiwum. Publiczność będzie mogła wysłuchać przygotowanego słowa wprowadzającego do wystawy oraz rozmowy na temat tożsamości śląskiej i jej dylematów na przykładzie prezentowanego na koniec wernisażu filmu Konflikt Oleski powstałego z inicjatywy grupy Stowarzyszenie Opowiadamy. Podczas wernisażu będzie można zapoznać się z ofertą literatury o Śląsku i po śląsku wydawnictwa Silesia Progress. Więcej o wystawie znaleźć można na stronie www.ba.wbp.opole.pl/ts.html Wystawa eksponowana jest od 23 września do 31 października 2020 w ramach XVIII Dni Kultury Niemieckiej na Śląsku Opolskim w Galerii WuBePe Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Opolu przy ulicy Piastowskiej 20.Godziny otwarcia galerii: poniedziałek-wtorek 10.00-16.00 oraz środa-piątek 10.00-18.00. Telefon: 77 40 66 424. Wstęp na wystawy jest wolny. W galerii może jednorazowo przebywać maksymalnie 6 osób.


Koncert austriackiego Trio Guschlbauer-Blachuta odbędzie się 13 października 2020 o godzinie 18:00 w Filharmonii Opolskiej. Zespół w składzie Marilies Guschlbauer na wiolonczeli, Veronika Blachuta na flecie oraz Kasumi Yui na fortepianie przybędzie z Wiednia do Opola na zaproszenie Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Opolu – Biblioteki Austriackiej oraz Austriackiego Forum Kultury. Flecistka Veronika Blachuta studiowała w Mozarteum w Salzburgu u Martina Koflera, była też stypendystką Orchesterakademie der Staatskapelle Berlin pod dyrekcją Daniela Barenboima. Marilies Guschlbauer, po nauce u Clemensa Hagena w Mozarteum w Salzburgu i na Uniwersytecie Muzycznym w Wiedniu, studiuje obecnie w Berlinie u Nicolasa Altstaedta. Kasumi Yui jest absolwentką Purcell School of Music w Londynie i Uniwersytetu Muzycznego w Wiedniu, klasa fortepianu i klasa kameralistyki. Artystki zagrają utwory skomponowane na trio na flet, wiolonczelę i fortepian Josepha Haydna, Philippe Gauberta, Olivera Madasa oraz czeskiego kompozytora Bohuslava Martinů, tworzącego w stylu neoklasycznym. Na trwający 70 minut bez przerwy koncert obowiązują bezpłatne numerowane wejściówki, które dostępne będą w Bibliotece Austriackiej od 1.10. Warunkiem uczestnictwa w koncercie, ze względu na bezpieczeństwo uczestników, będzie zachowanie następujących zasad: zakrycie ust i nosa, dezynfekcja rąk, dystans 1,5 m oraz złożenie oświadczenia o stanie zdrowia. Oświadczenie można będzie otrzymać w momencie odbierania wejściówek w bibliotece lub pobrać ze strony biblioteki. Osoby bez wypełnionego oświadczenia będą musiały dopełnić tego obowiązku przy wejściu i liczyć się z dłuższym czekaniem w kolejce na wejście. Szczegółowy program koncertu oraz warunki uczestnictwa znajdują się na stronie: www.ba.wbp.opole. Można już dokonywać rezerwacji miejscówki osobiście, dzwoniąc pod nr 77 47 47 085 oraz pisząc na adres e-mail: ba@wbp.opole.pl


24 września Biblioteka Austriacka organizuje spotkania w ramach Europejskiego Dnia Języków. Celem tej inicjatywy jest uświadomienie społeczności wartości języków i kultur oraz ukazanie korzyści, jakie daje znajomość języków obcych oraz wielojęzyczność. W tym roku wykłady o Austrii i Niemczech oraz o języku holenderskim odbędą się online. Natomiast na miejscu będzie można sprawdzić swój poziom znajomości języka niemieckiego oraz skorzystać z książek i materiałów multimedialnych do nauki języka niemieckiego eksponowanych w lokalu Biblioteki Austriackiej oraz na Facebooku. Dla kandydatów na kursy języka niemieckiego przygotowano testy i rozmowy kwalifikacyjne. O godz. 16.30 odbędzie sie spotkanie dla grupy początkującej, natomiast o 17.15 dla osób znających język niemiecki przynajmniej na poziomie średnio zaawansowanym. Spośród osób obecnych na popołudniowym spotkaniu wylosowane zostaną kupony na kurs języka niemieckiego w Bibliotece Austriackiej: kupon o wartości 300 zł oraz kupony o wartości 100 zł, a każda osoba, która się w tym dniu zapisze do biblioteki, otrzyma książkę w prezencie. W spotkaniu może wziąć udział ograniczona liczba uczestników. Udział w spotkaniach jest bezpłatny, ale tylko dla osób posiadających rezerwację, którą uzyskać można osobiście, dzwoniąc pod nr 77 47 47 085 oraz pisząc na adres e-mail: ba@wbp.opole.pl. Ze względu na bezpieczeństwo uczestników obowiązują następujące zasady: zakrycie ust i nosa, dezynfekcja rąk, dystans 1,5 m oraz złożenie oświadczenia o stanie zdrowia. Zachowanie wszystkich obowiązujących zasad jest warunkiem udziału w spotkaniu.


W Galerii WuBePe, oprócz wspomnianej wcześniej wystawy o tożsamości śląskiej, obejrzeć będzie można także dwie ekspozycje o tematyce austriackiej. Ludwig Wittgenstein. Odyseja traktatu – stulecie „Traktatu logiczno-filozoficznego” przedstawia drogę Ludwiga Wittgensteina do spisania Traktatu logiczno-filozoficznego. Fotografie, wyimki z listów filozofa i jego bliskich, a wreszcie komentarze autorów wystawy składają się na opowieść o człowieku, który bez reszty oddał się refleksji nad językiem i myśleniem. Pod wpływem lektury Tołstoja i przeżyć wojennych refleksja ta splotła się z medytacjami natury egzystencjalnej i właśnie ta niezwykła mieszanka znalazła swój wyraz w słynnym Traktacie.


Eksponowana od 1.10. w Galerii WuBePe wystawa „Wien post mortem – czyli o śmierci w Wiedniu” to studium ciekawostek związanych ze specyficznym podejściem wiedeńczyków do śmierci, obrządków żałobnych, cmentarzy, pochówków. Wystawa opracowana przez dr hab. Joannę Pypłacz z Biblioteki Jagiellońskiej prezentowana jest w Opolu we współpracy z Austriackim Forum Kultury w Warszawie. Śmierć po wiedeńsku to piękno cmentarzy i wyrafinowanie nagrobków, to cały labirynt podziemnych krypt i katakumb, to śledzenie zakamarków ludzkiego umysłu na kozetce u Freuda przy requiem Mozarta. W Wiedniu nawet umrzeć trzeba z klasą i kiedy wejdzie się w ten temat głębiej, ma się wrażenie, że wręcz panował i nadal panuje tam swoisty kult śmierci, jest ona celebrowana. Wiedeńczycy kochali pogrzeby: jeśli pogrzeb, to taki, aby długo o nim mówiono, jeśli nagrobek, to największy i najdroższy, na jaki nas stać, jeśli żałoba, to z klasą i w najlepszym stylu.


Więcej o wystawie na stronie www.ba.wbp.opole.pl/postmortem_bis.html Wystawy zostały przygotowane przez Bibliotekę Austriacką Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Opolu i Austriackie Forum Kultury w Warszawie w ramach „20. Wiosny Austriackiej jesienią”, akcji czytelniczej Österreich liest – Treffpunkt Bibliothek oraz LiteraTourSalon. Ekspozycja w Galerii WuBePe przy ulicy Piastowskiej 20 trwać będzie 31 października 2020.


                                                              

"Bibliotekarz Opolski" jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Na tych samych warunkach 3.0 Polska