Beata Stępniak
Dział Bibliografii, Informacji i Promocji WBP w Opolu


Nowości o Śląsku Opolskim –
propozycje do księgozbioru podręcznego


Leksykon dziedzictwa kulinarnego Śląska / Lidia Przymuszała i Dorota Świtała-Trybek. Wydanie I. – Opole : Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, 2021. - 557 s. : fot.

Leksykon dziedzictwa kulinarnego to pozycja, która ukazała się nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Opolskiego i jest owocem wieloletniej współpracy Lidii Przymuszały oraz Doroty Świtały-Trybek. Książka ta stanowi kompendium wiedzy o tradycjach kulinarnych i o regionalnej gwarze, będąc swoistym słownikiem języka i kultury żywienia regionu śląskiego, „gromadzi w jednym miejscu nazwy potraw, nie tylko te funkcjonujące do dziś i utrwalone w powszechnej świadomości Ślązaków, ale także archiwizuje słownictwo kulinarne odchodzące w zapomnienie, pokazując je w ścisłym powiązaniu z kulturą regionu".
Ten obszerny zbiór leksyki kulinarnej zawiera 974 hasła, znajdziemy tu także materiał ilustracyjny w postaci kolorowych zdjęć przedstawiających potrawy. Materiał do książki gromadzony był przez 12 lat, a badania terenowe przeprowadzono w 156 miejscowościach. To bardzo interesujące, obszerne opracowanie poświęcone dziedzictwu kulturalnemu Śląska, reprezentujące różne dyscypliny naukowe i perspektywy badawcze od lingwistyki po kulturoznawstwo.


Przekraczając żelazny próg : koncepcja budowy dworca / Aleksandra Kośmicka. Opole : Muzeum Wsi Opolskiej w Opolu, 2021. - 96 s. : fot., il.

description Przekraczając żelazny próg. Koncepcja budowy dworca Aleksandry Kośmickiej to ciekawa pozycja dotycząca architektury kolejowej na Śląsku Opolskim. Architektura kolejowa od XIX wieku na stałe wkomponowała się w nasz krajobraz. Na Śląsku, którego znaczne terytorium należało wtedy do Prus, pierwszą linię kolejową (Wrocław-Oława) otwarto w 1842, w 1843 roku połączenie zostało przedłużone do Opola (a konkretnie do Szczepanowic). Budynki recepcyjne stacji, gdzie odbywała się odprawa pasażerska, pełniły też poniekąd funkcję reprezentacyjną dla towarzystw kolejowych, liczyła się zarówno ich funkcjonalność jak i estetyka. Obiekty bardziej wystawne wznoszono w większych, znaczących miejscowościach. Inny wygląd miały też te wznoszone w miejscowościach wypoczynkowych, tak więc z charakteru dworca wyczytać można było również charakter miejscowości. Można by ubolewać nad tym, że niewielka część dawnych budynków recepcyjnych dotrwała do naszych czasów w niezmienionej formie, część została niestety niszczona, część uległa przebudowom (z lepszym lub gorszym skutkiem), nadal jednak ich gros zachowało swój urok. Publikacja stanowi katalog, przegląd wybranych budynków stacyjnych, pochyla się nad ich architekturą i historią, przygląda detalom i ogólnej specyfice. Jako przykłady innych charakterystycznych budowli stacyjnych przedstawiono też kilka wodnych wież ciśnień, których obecność była również istotna ze względu na zasilanie parowozów i infrastrukturę kolejową. Na końcu opracowania zamieszczony został słowniczek objaśniający trudniejsze terminy. Poza tym znajdziemy wiele fotografii oraz rzutów budynków kolejowych.

                                                              

"Bibliotekarz Opolski" jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Na tych samych warunkach 3.0 Polska