Alicja Kisała, Iwona Kowalska, Anna Zacłona
Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Opolu


70 lat Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Opolu 1951-2021
kalendarium


1951 – Powstaje Centralna Biblioteka Pedagogiczna w Opolu, która mieści się przy ulicy Ozimskiej 55. Pierwszym pracownikiem biblioteki zostaje Janina Kośna. W marcu na stanowisko dyrektora biblioteki powołana zostaje Kamila Wartanowicz, która organizuje bibliotekę i jej powiatowe oddziały (w Brzegu, Kluczborku, Koźlu, Nysie, Oleśnie i Raciborzu). Zmiana nazwy biblioteki na Pedagogiczną Bibliotekę Wojewódzką w Opolu. Księgozbiór biblioteki opolskiej liczy 3288 tomów, księgozbiór bibliotek powiatowych 3261 tomów.


Fot. 1. Kamila Wartanowicz (pierwsza z lewej) przed pierwszą siedzibą PBW w Opolu przy ul. Ozimskiej. Fot. z archiwum biblioteki

1953 – Przeniesienie siedziby biblioteki do lokalu przy ulicy Piastowskiej 18.

1957–1958 – Biblioteki powiatowe stają się samodzielnymi jednostkami budżetowymi. Powstanie biblioteki powiatowej w Krapkowicach.

1959 – Pierwsza pogadanka radiowa dla nauczycieli przygotowana przez PBW w Opolskiej Rozgłośni Polskiego Radia.

1962 – Powstaje Wydział Informacyjno-Bibliograficzny. Gościem PBW jest prof. Bogdan Suchodolski, którego wykładu wysłuchało 600 nauczycieli z Opolszczyzny.


Fot. 2. Czytelnia biblioteki pedagogicznej w Krapkowicach. Początek lat 60. XX wieku. Fot. z archiwum biblioteki

1963 – Biblioteka zyskuje nowy lokal dla zbiorów obcojęzycznych przy ulicy Strzelców Bytomskich 10.

1964 – Powstanie Wydziału Metodycznego. Przyznanie bibliotece sąsiedniego jednopiętrowego budynku. Biblioteka otrzymuje samochód Nysa-Towos zwany „bibliowozem”.

1965 – W konkursie na najlepiej pracującą pedagogiczną bibliotekę publiczną województwa opolskiego pierwsze miejsce zajmują biblioteki w Kluczborku i Koźlu.


Fot. 3. Izabella Niewińska w Gabinecie Metodycznym, 1968 r. Fot. z archiwum biblioteki

1970 – Dyrektorem PBW zostaje Barbara Stasz.


Fot. 4. Barbara Stasz – dyrektor PBW w Opolu w latach 1970-1992. Fot. z archiwum biblioteki

1972 – Kuratorium Okręgu Szkolnego Opolskiego powołuje przy PBW w Opolu Państwową Komisję Egzaminacyjną na bibliotekarza szkolnego.

1975 – W wyniku nowego podziału terytorialnego następuje likwidacja powiatowych bibliotek pedagogicznych – w ich miejsce powstają filie PBW. Biblioteki w Oleśnie i w Raciborzu znajdują się w innych województwach.


Fot. 5. Pracownicy bibliotek pedagogicznych Opolszczyzny. Kędzierzyn-Koźle, 1976 r. Fot. z archiwum biblioteki

1982 – W grudniu PBW w Opolu otrzymuje lokal przy ulicy Kościuszki 14.

1985 – Przeprowadzka do nowej siedziby.

1992 – Dyrektorem PBW zostaje Jolanta Anna Kasprowicz.


Fot. 6. Dyrektor Jolanta Anna Kasprowicz wręcza nagrody z okazji Dnia Nauczyciela. Lata 90. Fot. z archiwum biblioteki

1994 – PBW w Opolu obejmuje opieką merytoryczną i finansową 11 filii (Brzeg, Głubczyce, Grodków, Kędzierzyn-Koźle, Kluczbork, Krapkowice, Niemodlin, Namysłów, Nysa, Prudnik, Strzelce Opolskie).

1997 – W wyniku powodzi zalany zostaje budynek filii w Kędzierzynie-Koźlu i magazyn przy ulicy Piastowskiej w Opolu. Rozpoczęcie opracowania zbiorów w programie Lech-BMS. Dyrektorem zostaje Jolanta Nowicka.


Fot. 7. Jubileusz 60-lecia PBW w Opolu. Dyrektor Jan Feusette wręcza upominek Jolancie Nowickiej – dyrektor PBW w Opolu w latach 1997-1999, 7.12.2011 r. Fot. z archiwum biblioteki

1999 – Od 1 stycznia organem prowadzącym jest Samorząd Województwa Opolskiego, natomiast organem sprawującym nadzór merytoryczny pozostaje Kuratorium Oświaty w Opolu. Na stanowisko dyrektora powołany zostaje Jan Feusette. Zakup programu komputerowego SOWA. Powstanie Wydziału Promocji Biblioteki. Organizacja sesji naukowej „Edukacja regionalna w nowym systemie oświaty”.


Fot. 8. Jan Feusette otrzymuje z rąk Marszałka Województwa Opolskiego Józefa Sebesty odznakę „Za Zasługi dla Województwa Opolskiego”, 7.12.2011 r. Fot. z archiwum biblioteki

2000 – Organizacja sesji naukowej „Przygotowanie nauczycieli do nauczania odbioru mediów”.

2001 – Włączenie do struktury filii w Oleśnie. Organizacja konferencji naukowej „Europa: Integracja, edukacja, kultura”. Uroczyste obchody 50-lecia PBW w Opolu. Wydanie publikacji jubileuszowej 50 lat Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Opolu.


Fot. 9. Okładka pierwszego wydawnictwa jubileuszowego wydanego w 2001 r.

2003 – Likwidacja filii PBW w Niemodlinie. W wyniku połączenia Wydziału Informacyjno-Bibliograficznego i Wydziału Promocji powstaje Wydział Informacji i Promocji. Organizacja sesji naukowej „Po co nam Gałczyński?”.

2004 – Organizacja konferencji naukowej „Tożsamość europejska”.

2005 – Remont generalny siedziby PBW w Opolu. Opracowanie i wdrożenie programu pomocy maturzystom w przygotowaniu się do egzaminu ustnego nowej matury z języka polskiego. Rozpoczęcie budowy słownika motywów literackich.


Fot. 10. Pracownicy PBW w Opolu przed Biblioteką Kórnicką PAN, lipiec 2005 r. Fot. z archiwum biblioteki

2006 – Zakończenie remontu budynku biblioteki w Opolu oraz nowego budynku filii w Kluczborku. Powstanie strony internetowej biblioteki i udostępnienie katalogów w Internecie. Organizacja konferencji naukowej „Media: sztuka wyboru”. Powstanie Internetowych Centrów Informacji w PBW i filiach. Do końca roku udało się skatalogować ok. 90 tys. egzemplarzy książek, czasopism i zbiorów audiowizualnych, a w bazach bibliograficznych znalazło się ponad 34 tys. artykułów z czasopism, opracowanych z autopsji. Zakup zintegrowanego systemu bibliotecznego Aleph. Rozpoczęcie budowy modułu bibliograficznego na stronie internetowej.

2007 – Konwersja baz i katalogów z programu SOWA do programu Aleph. Rozpoczęcie retrokonwersji zbiorów (wpisywania do baz i katalogów elektronicznych blisko 500 tys. zbiorów). Poprawa baz bibliograficznych po konwersji.

2009 – Zakończenie remontu generalnego budynku filii w Kędzierzynie-Koźlu. Powstanie nowej strony internetowej (www.pedagogiczna.pl). Wydział Udostępniania i filie rozpoczynają elektroniczne udostępnianie zbiorów. Powierzenie PBW przez Zarząd Województwa Opolskiego roli wydawcy pisma społeczno-kulturalnego „Strony”, którego redaktorem naczelnym zostaje dyrektor biblioteki Jan Feusette (w latach 2009-2012 ukazało się 13 numerów). Powstanie strony internetowej wydawnictwa. Wydanie katalogu Starodruki w zbiorach Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Opolu opracowanego przez Aleksandrę Paszkowską. Organizacja pierwszej edycji konkursu fotograficznego „Przyłapani na czytaniu”.


Fot. 11. Okładka „Stron” – czasopisma wydawanego przez PBW w Opolu w latach 2009-2012


Fot. 12. Starodruki w zbiorach Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Opolu katalog, wstęp i oprac. Aleksandra Paszkowska, Opole 2009

2010 – Wdrożenie modułu gromadzenia i prenumeraty czasopism. Rozpoczęcie budowy elektronicznego katalogu czasopism. Udział biblioteki w I Opolskiej Nocy Kultury.

2011 – Obchody 60-lecia istnienia PBW w Opolu: wydanie publikacji jubileuszowej Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Opolu: historia i współczesność (1951-2011) pod redakcją Anny Zacłony; wykład jubileuszowy prof. Jana Miodka. Wydanie pierwszego tomu Oświaty na Śląsku Opolskim: bibliografii w wyborze za lata 2005-2010 opracowanego przez Iwonę Kowalską i Annę Zacłonę.


Fot. 13. Okładka wydawnictwa jubileuszowego z okazji 60-lecia PBW w Opolu pod redakcją Anny Zacłony, wydanego w 2011 r.


Fot. 14. Spis treści bibliografii Oświata na Śląsku Opolskim opracowanej przez Iwonę Kowalską i Annę Zacłonę, wydanej w 2011 r.


Fot. 15. Jubileusz 60-lecia PBW w Opolu. W pierwszym rzędzie od lewej siedzą prof. Bogusław Żurakowski, prof. Jan Miodek, Jan Sebesta – Marszałek Województwa Opolskiego oraz Alicja Kisała – wicedyrektor PBW, 7.12.2011 r. Fot. z archiwum biblioteki

2012 – Dyrektorem PBW zostaje Dagmara Kawoń-Noga. Wdrożenie nowej wersji systemu Aleph. Organizacja I Opolskiej Sesji Nauczycieli Bibliotek Szkolnych i Pedagogicznych.


Fot. 16. Dzień Edukacji Narodowej. Od lewej Alicja Kisała – wicedyrektor i Dagmara Kawoń-Noga – dyrektor PBW w Opolu w latach 2012-2016, październik 2014 r. Fot. z archiwum biblioteki

2013 – Powstanie Wydziału Komputeryzacji Biblioteki i pracowni reprograficznej. Rozpoczęcie budowy ScanPress – pełnotekstowej bazy czasopism zawierającej 100 tytułów oraz elektronicznej archiwizacji zbiorów audiowizualnych MULTIMEDIA (sporządzenie kopii 670 filmów i udostępnienie ich na terenie biblioteki). Organizacja I Opolskiej Konferencji Biblioterapeutycznej. Decyzją Samorządu Województwa Opolskiego zostaje zlikwidowanych siedem filii (Głubczyce, Grodków, Krapkowice, Namysłów, Olesno, Prudnik, Strzelce Opolskie). Inwentaryzacja i przekazanie majątku likwidowanych filii (193 423 jednostki materiałów bibliotecznych). Zakończenie remontu filii w Brzegu. Współorganizacja międzynarodowej konferencji interdyscyplinarnej „Biblioteki w kulturze Kresów. Kresowianie w bibliotekach w Polsce i na świecie” pod honorowym patronatem Marszałka Województwa Opolskiego, Dyrektora Biblioteki Ossolineum we Wrocławiu oraz Światowej Rady Badań nad Polonią. Zbiórka książek na Ukrainę.

2014 – Pierwszy zakup dostępu do platformy książek elektronicznych IBUK Libra. Organizacja Festiwalu Arteterapii „Homo Creator” i konferencji o tematyce arteterapeutycznej. Udział w programie „Książki naszych marzeń”. Liczba odsłon modułu bibliograficznego w ciągu roku osiągnęła blisko 189 tys. Ocieplenie i remont elewacji filii w Brzegu.

2015 – Zakończenie retrokonwersji. Wszystkie zbiory biblioteki liczące ponad 400 tys. woluminów można zamawiać poprzez katalog on-line. Udostępnienie czytelnikom internetowej czytelni publikacji naukowych Biblioteki Narodowej ACADEMICA oraz bazy PROBACJA. Wprowadzenie usługi „Zamów skan”. Organizacja II Opolskiej Konferencji Biblioterapeutycznej. Utworzenie jedynej w województwie opolskim Pracowni Biblioterapii. Organizacja II Opolskiej Sesji Nauczycieli Bibliotek Szkolnych i Pedagogicznych. Powstanie sieci współpracy i samokształcenia. Udział w „Narodowym Programie Rozwoju Czytelnictwa. Priorytet 3”.

2016 – Przystąpienie do Konsorcjum Opolskiej Biblioteki Cyfrowej. Organizacja III Forum Bibliotekarzy Województwa Opolskiego. Od 1 września Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Opolu wchodzi w skład Regionalnego Zespołu Placówek Wsparcia Edukacji, którego dyrektorem jest Lesław Tomczak. Wicedyrektorem ds. bibliotecznych zostaje Dagmara Kawoń-Noga. Organizacja III Opolskiej Sesji Nauczycieli Bibliotek Szkolnych i Pedagogicznych. Zdobycie I miejsca w Ogólnopolskim Konkursie na Najlepszy Projekt Edukacyjny organizowanym przez Ośrodek Rozwoju Edukacji. Udział w „Narodowym Programie Rozwoju Czytelnictwa. Priorytet 3”. Przeniesienie filii w Nysie do budynku przy ulicy Kościuszki 10.


Fot. 17. Narodowe Czytanie Wesela Stanisława Wyspiańskiego. Od prawej Szymon Ogłaza – Członek Zarządu Województwa Opolskiego, Lesław Tomczak – dyrektor RZPWE w Opolu, Dariusz Dobrowolski – dyrektor Zespołu Szkół Elektrycznych w Opolu. 15.09.2017. Fot. z archiwum biblioteki

2017 – Wicedyrektorem ds. bibliotecznych zostaje Rafał Rippel. Organizacja dwóch edycji konferencji pt. „Edukacja filmowa w szkole”, IV Opolskiej Sesji Nauczycieli Bibliotek Szkolnych i Pedagogicznych, Ogólnopolskiej Konferencji Biblioterapeutycznej III edycji opolskiej „Książka kluczem do zrozumienia siebie i innych” oraz grantu Opolskiego Kuratora Oświaty „Od manuskryptu do e-booka: miejsce biblioteki w nowoczesnej przestrzeni informacyjnej”. Udział w „Narodowym Programie Rozwoju Czytelnictwa. Priorytet 3”.

2018 – Wyróżnienie Wydawnictwa PWN dla PBW w Opolu w kategorii „Największy przyrost zasobów w ciągu ostatnich 2 lat” w ramach akcji „Promocja e-czytelnictwa w bibliotece”. Podwojenie ilości dostępnych dla czytelnika książek w internetowej czytelni IBUK (244). Założenie przy PBW Opolskiego Koła Polskiego Towarzystwa Biblioterapeutycznego. Otwarcie Punktu Informacyjno-Dydaktycznego Instytutu Goethego w Krakowie w PBW w Opolu oraz Małego Centrum Bibliotecznego Instytutu Goethego w filii PBW w Kluczborku. Rozszerzenie działań o charakterze biblioterapeutycznym – organizacja II Ogólnopolskiej Konferencji Biblioterapeutycznej pt. „Otwórz książkę, otwórz umysł”. Organizacja dwóch konferencji dla nauczycieli woj. opolskiego w ramach grantów edukacyjnych Opolskiego Kuratora Oświaty oraz V Opolskiej Sesji Nauczycieli Bibliotek Szkolnych i Pedagogicznych. Organizacja seminarium „BaśNIE Herberta: spotkanie z poetą w trzech odsłonach” oraz seminarium historyczno-dydaktycznego z okazji rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja w związku ze 100-leciem niepodległości Polski. Zebranie ok. 1000 książek w ramach akcji „Zaczytani” i przekazanie ich Zespołowi Placówek Specjalnych przy Zakładach Opieki Zdrowotnej w Opolu. Wydanie drukiem II tomu publikacji Oświata na Śląsku Opolskim: bibliografia w wyborze za lata 2000-2004 opracowanej przez Iwonę Kowalską i Annę Zacłonę.


Fot. 18. Okładka drugiego tomu bibliografii Oświata na Śląsku Opolskim, wydanego w 2018 r.

2019 – Zapewnienie czytelnikom dostępu do 1853 publikacji w czytelni internetowej IBUK-Libra. Organizacja III Ogólnopolskiej Konferencji Biblioterapeutycznej pt. ,,Biblioterapia – obszary spotkań i dialogu z literaturą” oraz VI Opolskiej Sesji Nauczycieli Bibliotek Szkolnych i Pedagogicznych pt. „Nowa przestrzeń czytania”. Rozbudowa modułu bibliograficznego na stronie PBW – Scenariusze zajęć. Opracowanie i udostępnienie kolekcji opolskiego poety – Marka Jodłowskiego. Wykonanie osuszenia magazynu centralnego. Przeprowadzenie przez Kuratorium Oświaty w Opolu ewaluacji problemowej w PBW. Opracowanie i dystrybucja newslettera bibliotecznego. Organizacja cyklu imprez kulturalno-literackich z okazji 15. rocznicy wstąpienia Polski do Unii Europejskiej.


Fot. 19. Wyjazd szkoleniowy do Biblioteki Śląskiej w Katowicach, 20.05.2019 r. Fot. z archiwum biblioteki

2020 – Trudności w funkcjonowaniu biblioteki w związku z pandemią COVID-19: organizacja pracy w formie zdalnej i hybrydowej. Organizacja IV Ogólnopolskiej Konferencji Biblioterapeutycznej pt. ,,Biblioterapia w aktywizacji i integracji społecznej” oraz VII Opolskiej Sesji Nauczycieli Bibliotek Szkolnych i Pedagogicznych pt. „Bibliotekarz w pracy zdalnej” w formie on-line. Uzyskanie dofinansowania do realizacji projektu pt. „Starodruki z PBW w nowoczesnej odsłonie – ochrona starodruków oraz remont i wyposażenie pomieszczenia do właściwego przechowywania zbiorów i ich zabezpieczania w celu realizacji działań edukacyjno-informacyjnych z wykorzystaniem aplikacji teleinformatycznych zwiększających atrakcyjność usług kulturalnych i turystycznych Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Opolu”. Rozbudowa strony internetowej biblioteki o moduły wspierające pracę zdalną nauczycieli w trakcie pandemii. Uruchomienie wersji 22 programu bibliotecznego Aleph. Rozbudowa zakładek: Opolskie Centrum Biblioterapii oraz Bibliograficzne Centrum Informacji Pedagogicznej.

2021 – Obchody 70-lecia PBW w Opolu: cykl wykładów otwartych „Człowiek, dzieło, historia”; konkurs na projekt ekslibrisu; wydanie pamiątkowego stempla; wydanie okolicznościowej pocztówki; plener malarski – pokazanie siedziby PBW oczami młodych adeptów sztuki; wystawa „Starodruki w zbiorach PBW w Opolu” w Muzeum Śląska Opolskiego; wystawa plenerowa na opolskim rynku „Zatrzymaj się na chwilę – Starodruki w zbiorach Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Opolu”; wystawa „70 lat PBW w Opolu”; organizacja uroczystości jubileuszowej (25 października) w Filharmonii Opolskiej. Wydanie czterech publikacji książkowych: monografii jubileuszowej Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Opolu 1951-2021: historia, działalność, zasoby, ludzie pod redakcją Anny Zacłony, katalogu wystawy Starodruki w zbiorach Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Opolu opracowanego przez Alicję Kisałę, trzeciego tomu Oświaty na Śląsku Opolskim: bibliografii w wyborze za lata 2011-2015 opracowanego przez Iwonę Kowalską i Annę Zacłonę, materiałów z IV Ogólnopolskiej Konferencji Biblioterapeutycznej, VI edycji opolskiej Biblioterapia w aktywizacji i integracji społecznej pod redakcją Justyny Jurasz. Organizacja I Ogólnopolskiego Sympozjum Czytelniczego. Organizacja V Ogólnopolskiej Konferencji Biblioterapeutycznej, VII edycji opolskiej „Biblioterapia w izolacji społecznej”. Wprowadzenie w PBW w Opolu oraz w filiach w Nysie i Kluczborku możliwości dokonywania opłat za usługi w sposób bezgotówkowy, za pomocą terminala kart płatniczych.


Fot. 20 Okładka katalogu wystawy


Fot. 21. Jubileusz 70-lecia PBW w Opolu, 25.10.2021 r. Fot. Ł. Józwenko

                                                              

"Bibliotekarz Opolski" jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Na tych samych warunkach 3.0 Polska