Nr 3/2017 (LXI) ISSN 2083-7321




Agnieszka Hałubiec
Dział Instrukcyjno-Metodyczny WBP w Opolu

Na regale
Przegląd nowości wydawniczych


Regał:Powieść młodzieżowa polska - 21 w

Obronić królową / Barbara Kosmowska. - Warszawa : Wydawnictwo "Nasza Księgarnia", 2017. - 232, [8] stron ; 21 cm.


Trudno poskładać w całość rozsypane życie. Trudno załatać dziury i zagoić rany. Wszyscy dobrze to wiemy, bo każdy jest „właścicielem” mniejszych lub większych blizn po życiowych porachunkach. O tym, że młody człowiek ma jeszcze bardziej pod górkę możemy się często przekonać. Gdy los nie szczędzi mu ciosów, wiatru prosto w oczy, wspinaczka na szczyt jest wyczynem, często z syzyfowym finałem. Dobrze, że młodzi czytelnicy mają wsparcie w powieściach Barbary Kosmowskiej, która niesie im nieocenioną literacką pomoc. Pisarka, od wielu lat towarzyszy literacko młodym czytelnikom, który dorastają wraz z jej literaturą. Powieści często trudne, wymagające, zostawiają okruchy pocieszenia – nigdy taniego!!! Mądre rozwiązania, ciepłe wsparcie, czy mocniejszy wyrzut, który może nas zawrócić z niewłaściwej ścieżki – to oferuje proza Barbary Kosmowskiej.

Po sukcesie „Tru”, powieści, która została najlepszą książką dziecięcą 2016 roku w konkursie „Przecinek i Kropka”, czas na kolejny tytuł, który również od nagród nie stroni już na starcie. Powieść „Obronić królową" została wyróżniona w IV Konkursie im. Astrid Lindgren na współczesną książkę dla dzieci i młodzieży. A można sądzić, że to dopiero początek wyróżnień. Te największe są jednak od czytelników i nie powinno ich zabraknąć. Greta, jej koledzy i wyjątkowe z nimi chwile wezmą w jasyr serce niejednego młodego czytelnika. Warto dodać, że nie tylko młodego.

Ogromna wrażliwość głównej bohaterki, jej dojrzałość, poniekąd wymuszona sytuacją życiową, mądrość i rozsądek każą się nią zauroczyć niemal od razu. Jak wejść w nowe środowisko z trudnym bagażem doświadczeń i tajemnicą, którą niejeden dorosły nie umiałby unieść? Grecie udaje się ta sztuka do samego końca, nawet wówczas, gdy tajemnica przestaje nią być.

Zmiana środowiska rówieśników, ale również zmiany w środowisku domowym nie należą do najbardziej komfortowych. Jak może sobie z tym poradzić nastolatka? Siła charakteru i odrobina życzliwości zdziałają cuda.

Kiedy bliżej przyjrzymy się plejadzie młodych bohaterów, szybko okaże się, że wielu z nich również chowa przed światem małe i duże tajemnice, z którymi muszą radzić sobie sami. Świat młodych ludzi jest często mocno skomplikowany, a zazwyczaj stoją za tym dorośli. Powieść wydaje się takim wyrzutem w stronę dorosłych, którzy przez swoje nieodpowiedzialne wybory i zachowania rujnują życie swoim dzieciom. I to właśnie dorośli są również ważnym bohaterem tej powieści, która z założenia skierowana jest do młodzieży, a być może przede wszystkim powinni ją przeczytać znacznie starsi czytelnicy. Mimo trudnych, traumatycznych wydarzeń, w życiorysy bohaterów wdziera się słońce. Drobne radości mogą osłodzić choć na chwilę mały smutek. W książce Barbary Kosmowskiej „Ocalić królową” znajdziemy wiele dobrego przekazu - o tym, że nie wolno zbyt pochopnie oceniać innych przekonamy się bardzo dobitnie, a stwierdzenie, że „z każdej katastrofy można ocalić coś bezcennego, jeśli się tego pragnie” - można uczynić mottem tej powieści.


Regał: Dramaturdzy polscy ; Literatura polska ; Polacy za granicą ; Scenarzyści filmowi ; Pisarze polscy ; Teatr polski ; Biografia

Dżanus : dramatyczne przypadki Janusza Głowackiego / Elżbieta Baniewicz. Warszawa : Wydawnictwo Marginesy, 2016. - 382, [2] strony : ilustracje, faksymilia, fotografie ; 24 cm.


Janusza Głowackiego trudno „zamknąć” w jednym zdaniu. Elżbieta Baniewicz pokazuje to aż nadto wyraźnie już w prologu. Wybitny polski dramaturg współczesny? Oczywiście, ale czy to wyczerpuje zjawisko pod tytułem „Janusz Głowacki”? Nie. Ironista, człowiek sukcesu nie na polską miarę, który również płacił swoją cenę na emigracji. Czuły na rzeczywistość celny komentator/obserwator. Wrażliwy intelektualista posiadający wszystkie cechy wybitnego pisarza. Studiując książkę Dżanus. Dramatyczne przypadki Janusza Głowackiego można dokładać kolejne opisy, a i tak obraz nie będzie pełny. Osobowość twórcza autora „Antygony w Nowym Yorku” jest tak bogata, że naprawdę trudno wyczerpać opis w kilku zdaniach.

Książka Elżbiety Baniewicz to biografia artystyczna. Autorka wykonuje za czytelnika wielką pracę, pokazując dorobek Głowackiego od samego startu, solidnie dokumentuje materiałami krytycznymi, przedstawia środowisko rodzinne i towarzysko-zawodowe, które ukształtowało Głowackiego. Widzimy siermiężny PRL i jednocześnie bogate życie artystyczne, które płynęło osobnym nurtem, a jednocześnie totalnie koliduje z oficjalną linią życia politycznego, co pokazują tarcia i reżimowe zakazy.. Głowacki jako literat – to główna postać „Dżanusa”. Jednak autorka bardzo zręcznie pomiędzy drogą twórczą pokazuje człowieka, któremu przypadek, zrządzenie losu wyznaczyło także rolę emigranta, który wie, co to bezsenność na obcej ziemi. Sposób, jaki Elżbieta Baniewicz wybiera, aby opisać polskiego dramaturga jest bardzo interesujący i kompletny. Autorka głównie skupia się na twórczości pisarza i przedstawia nam, jak kształtowała się sylwetka twórcza dramaturga. Dla czytelników Głowackiego jest to publikacja, która bardzo pomaga w poznaniu warsztatu twórczego, wyborów strategii pisarskich, sposobu percepcji literatury Głowackiego, z głównym naciskiem na dramaturgię.Całość obrazu znakomicie uzupełnia materiał zdjęciowy – często z prywatnego archiwum autora, plakaty, a także kalendarium życia oraz zestawienie wydanych i wystawionych na deskach wielu światowych teatrów poszczególnych sztuk.

Obok osoby Janusza Głowackiego ważny jest też drugi plan „Dżanusa”. Rysunek epoki. Wiwisekcja polskiej mentalności, najazd na polski świat kultury, który znikną bezpowrotnie. Widać to niezwykle wyraźnie, gdy przyglądamy się roli teatru, roli intelektualisty, twórcy kultury. Role te wówczas były znaczące, dziś – niedostrzegalne. W ostatnim rozdziale książki „Idiom teatralny Janusza Głowackiego” autorka doskonale to podsumowuje. W tym szarym PRL-u był czas na debaty literackie, na spory wokół nowo wydanych powieści, recenzenckie wyroki „w sprawie” sztuk teatralnych – dziś nic nie wywołuje takich emocji, nawet najlepsza książka sezonu, spektakl teatralny, może przepaść bez jednego krytycznego słowa. Opowieść o Januszu Głowackim jest takim „wypadem” w czasy, kiedy literatura kształtowała, kiedy teatr żył i trafnie komentował rzeczywistość.
Janusz Głowacki jawi się w Polsce jako człowiek, który osiągnął wyjątkowy sukces, o jakim wielu Polaków może jedynie marzyć. Jest rozpoznawalnym autorem na całym świecie, z szczególnym naciskiem na Stany Zjednoczone, a w zasadzie na Nowy York, który dyktował trendy. I o tym Elżbieta Baniewicz pisze bardzo intersująco. Czy ten sukces miał swoją cenę? W naszym kraju można okraść, ukraść, zdradzić, oszukać, ostatecznie zamordować i jakoś tam zrozumiemy i wybaczymy (...) Tylko jednego wybaczyć nie możemy. Sukcesu. (z książki Przyszłem czyli jak pisałem scenariusz o Lechu Wałęsie dla Andrzeja Wajdy) – tak pisze Janusz Głowacki, tak pisze życie i jego dramatyczne przypadki. Biografia Janusza Głowackiego to nie jest historia o tym, jak odnieść sukces w trzy dni. To kawałek historii polskiej dramaturgii, to opowieść o losie człowieka uwikłanego w historię, o talencie i ironii, która jest w życiu absolutnie potrzebna, aby je znieść.


   



"Bibliotekarz Opolski" jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Na tych samych warunkach 3.0 Polska