Nr 4/2017 (LXI) ISSN 2083-7321




Barbara Kopka
Miejska Biblioteka Publiczna im. Jana Pawła II w Opolu
Oddział Dziecięco – Młodzieżowy

„70 lat Żeglugi Literatury Miejskiej” – projekt MBP w Opolu


Współczesne biblioteki nieustannie szukają pomysłów, w jaki sposób zwrócić na siebie uwagę mieszkańców swoich miejscowości, a tym samym zdobyć potencjalnych przyszłych czytelników - użytkowników. Wpisując się w ten trend, Oddział Dziecięco-Młodzieżowy Miejskiej Biblioteki Publicznej w Opolu w okresie od maja do końca sierpnia 2017 roku zrealizował projekt ministerialny – „70 lat Żeglugi Literatury Miejskiej”. Projekt został dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a napisany przez Marcina Dudę, kierownika Oddziału Dziecięco–Młodzieżowego. Autor nawiązał w nim do ważnych wydarzeń 2017 roku, mianowicie: jubileuszu 70 lat Miejskiej Biblioteki Publicznej w Opolu, 800 -lecia Opola oraz osoby Josefa Conrada (rok 2017 ustanowiony został Rokiem Josepha Conrada- Korzeniowskiego). Projekt skierowany był do mieszkańców naszego miasta, szczególnie do dzieci i młodzieży, wśród których chcieliśmy popularyzować i promować czytelnictwo. Na czas trwania projektu przenieśliśmy część naszych zbiorów z Pl. M. Kopernika na pokład statku Opolanin, powołując tym samym do życia „pływającą bibliotekę”. To właśnie w trakcie rejsów po Odrze zrealizowano większość zadań projektowych. W tym celu wykupionych zostało 40 rejsów, z których każdy trwał ok. godziny. Osoby chętne, by uczestniczyć w takim rejsie, musiały wcześniej odebrać darmowe bilety w naszej placówce. W ten sposób chcieliśmy połączyć nasz Oddział ze statkiem Opolanin.


Statek Opolanin – bibliotekarze i wolontariusze (fot. Fundacji Fraida)

„Pływająca biblioteka” działała na statku od samego początku trwania projektu, aż do jego zakończenia, Na specjalnie wyodrębnionej przestrzeni umieszczony został regał z częścią naszego księgozbioru. Podczas rejsu nasi goście mieli możliwość zapisania się do biblioteki, wypożyczenia książek lub poczytania na miejscu dostępnej literatury, specjalnie dobranej do wieku uczestników i tematyki spotkania. W trakcie realizacji projektu biblioteczka była systematycznie uzupełniana. Dzięki uprzejmości właścicieli statku, możliwe było również uczestniczenie bibliotekarza w rejsach spoza grafiku projektu, co pomogło nam dotrzeć z ofertą czytelniczą do szerszej grupy odbiorców. „Pływająca biblioteka” największym powodzeniem cieszyła się wśród najmłodszych uczestników rejsu, którzy z zaciekawieniem przeglądali zawartość bibliotecznego regału. Szczególnie spodobała im się „biblioteczka kapitana Nemo”, gdzie znajdowały się książki w formacie 3D.


„Pływająca biblioteka” (fot. Fundacji Fraida)

„Literatura na horyzoncie” to tytuł kolejnego działania projektowego. Pod tym hasłem ukryło się 6 spotkań autorskich, które odbyły się podczas rejsów projektowych. Pierwszym gościem, który odważył się wypłynąć razem z nami i swoimi czytelnikami na wody Odry, był Jakub Ćwiek. Kolejnym młodzieżowym autorem była Aneta Jadowska, a spotkanie poprowadził Artur Szadkowski, prezes Opolskiego Klubu Fantastyki Fenix. Dla młodszych czytelników zaprosiliśmy Wojciecha Widłaka, Zofię Stanecką z ilustratorką Marianną Oklejak (spotkanie połączone było z warsztatami plastycznymi), Pawła Wakułę oraz Joannę Wachowiak. Nietypowe miejsce spotkań sprawiło, że stały się one niezapomnianą przygodą zarówno dla czytelników, jak i dla zaproszonych autorów, którzy po raz pierwszy prowadzili spotkanie na pokładzie statku. Jedyną wadą organizowania spotkania w takich okolicznościach była ograniczona liczba miejsc; statek mógł pomieścić ok. 50 osób, a zainteresowanych wydarzeniem było znacznie więcej. Zaletą zaś, szczególnie docenianą przez prowadzących, był brak możliwości wcześniejszego opuszczenia spotkania. W sześciu spotkaniach autorskich udział wzięły w sumie 222 osoby.


Spotkanie autorskie z Zofią Stanecką i Marianną Oklejak (fot. Fundacji Fraida)

W podejmowanych działaniach projektowych najbardziej zależało nam na zaktywizowaniu młodzieży. Specjalnie dla młodych czytelników, w Dziale Młodzieżowym naszej biblioteki zorganizowane zostały warsztaty z emisji głosu. Sześć spotkań warsztatowych poprowadziły Agnieszka Zyskowska-Biskup, aktorka Teatru Lalki i Aktora w Opolu, oraz Basia Beuth, wokalistka. W trakcie warsztatów młodzi ludzie nabywali i doskonalili umiejętności, które następnie mogli wykorzystać podczas rejsów pt. „Literatura dobrym głosem”. Wówczas czytali na głos uczestnikom rejsu, aby w miłej atmosferze zachęcić do sięgania po literaturę. Rejsów z „Literaturą dobrym głosem” odbyło się łącznie czternaście, a wzięło w nich udział 657 osób.


Warsztaty „Literatura dobrym głosem” z Basią Beuth (fot. Fundacji Fraida)

Kolejną propozycją skierowaną do młodzieży były warsztaty „800 lat Opola na tablecie”. Warsztaty poprzedzone zostały konkursem plastycznym „Moja legenda - 800 lat Opola na tablecie”. Celem konkursu było zebranie wielu prac plastycznych, ilustrujących opolskie legendy. Prace wyłonione w konkursie przekazano grupie warsztatowej. Podczas trzech spotkań, prowadzonych przez Adama Zadorskiego, młodzi ludzie, wykorzystując nagrodzone ilustracje, stworzyli aplikację mobilną „Legendy Opola na tablecie”. Efekt ich pracy był prezentowany podczas rejsów pod tą samą nazwą, których odbyło się czternaście, a zgromadziły w sumie 722 uczestników.

Jednym z końcowych działań projektu był „Rejs z Josephem Conradem”. Uczestnikami takiego rejsu mogły zostać tylko te osoby, które wcześniej udały się do siedziby głównej Miejskiej Biblioteki Publicznej w Opolu przy ul. Minorytów 4. Tam przygotowana została dla nich gra miejska „Joseph Conrad on The Board”, w której musieli zmierzyć się z biografią i twórczością pisarza. Po rozwiązaniu wszystkich zagadek, uczestnicy gry otrzymywali bilet na statek i wspólnie wyruszali w podróż, by kontynuować zgłębianie wiedzy o patronie roku 2017. W czterech rejsach z „Josephem Conradem” uczestniczyło 131 osób.


Uczestnicy gry miejskiej „Joseph Conrad on The Board” (fot. Fundacja Fraida)

W trakcie dwóch rejsów w maju zasypaliśmy nasz statek nie tylko książkami, ale również cieszącymi się ostatnio coraz większą popularnością grami planszowymi. Przeprowadziliśmy eliminacje do turnieju, którego finał miał miejsce w czerwcu w bibliotece. Eliminacje odbywały się w różnych grupach wiekowych dla dzieci i młodzieży, a zorganizowane zostały we współpracy ze sklepem internetowym graszki.pl oraz wydawnictwami: Vertime, Rebel i Phalanx. W dwóch rejsach uczestniczyły 42 osoby.


Eliminacje gier planszowych (fot. Fundacja Fraida)

Ostatni rejs w ramach projektu - „Zarzucamy kotwicę literatury” odbył się 31.08. uczestniczyło w nim 70 osób, które po zakończeniu rejsu przemaszerowały w radosnym korowodzie do głównej siedziby Miejskiej Biblioteki Publicznej w Opolu, gdzie nastąpiło uroczyste zakończenie projektu, połączone z wręczeniem nagród za udział w konkursie „800 lat Opola na tablecie” oraz w grze „Joseph Conrad on The Board”.


Przemarsz uczestników ostatniego rejsu (fot. Fundacja Fraida)

Czteromiesięczna podróż, w którą zabraliśmy mieszkańców Opola, dobiegła końca wraz z początkiem roku szkolnego. Wspólnie przemierzaliśmy wody Odry, obserwując nasze miasto z innej perspektywy, wsłuchując się w opowieści kapitana o Utopcach, aby po chwili, samemu sięgając po książkę, zatonąć w przygodach kapitana Rabarbara czy Neli Małej Reporterki. Pływali z nami rodzice z dziećmi, przyjaciele, ludzie młodzi i ci trochę starsi, grupy szkolne i przedszkolne. We wszystkich rejsach, warsztatach i konkursach udział wzięło łącznie 2170 osób.

W dotarciu do mieszkańców miasta pomogli nam patroni medialni projektu: TVP 3 Opole, Radio Opole, Radio Doxa oraz Nowa Trybuna Opolska. Dzięki tej współpracy, informacje o naszym projekcie trafiały do różnych zakątków naszego miasta, a wiadomość o bibliotece na statku pojawiła się nawet w ogólnopolskich serwisach informacyjnych.

Za wcześnie jeszcze na daleko idące wnioski, lecz pierwsze efekty działań projektowych możemy już dostrzec. W związku z projektem zawiązała się grupa wolontariuszy „Aktywni w bibliotece”. To grupa młodych osób, które brały czynny udział w różnych zadaniach podczas realizacji naszego przedsięwzięcia, a po jego zakończeniu zadeklarowały chęć działania w dalszej pracy Oddziału Młodzieżowego. Dzięki projektowi „70 lat Żeglugi Literatury Miejskiej” Oddział Dziecięco-Młodzieżowy, od 40 lat mieszczący się przy pl. M. Kopernika, na nowo przypomniał się mieszkańcom Opola, zapraszając nowych czytelników i otwierając się nowe wyzwania współczesnego bibliotekarstwa.


   



"Bibliotekarz Opolski" jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Na tych samych warunkach 3.0 Polska