Nr 4/2017 (LXI) ISSN 2083-7321




Katarzyna Ostrowska-Pałyga
Dział Instrukcyjno-Metodyczny WBP w Opolu

Podsumowanie badań potrzeb szkoleniowych bibliotekarzy bibliotek publicznych w województwie opolskim


W raporcie zaprezentowano wyniki badania potrzeb szkoleniowych przeprowadzonego wśród pracowników merytorycznych bibliotek publicznych województwa opolskiego. Sondaż przeprowadzono w okresie od czerwca do lipca 2017r., a jego celem było poznanie potrzeb szkoleniowych bibliotekarzy. Zebrane informacje posłużą do opracowania planu szkoleń na lata 2018-2019.

Respondenci odpowiedzieli na następujące pytania:
1. W jakim stopniu bibliotekarze są zainteresowani podnoszeniem swoich kwalifikacji?
2. Szkoleniami, z jakiego zakresu byliby zainteresowani bibliotekarze z Państwa biblioteki?
- Szkolenia merytoryczne. Zakres tematyczny.
- Szkolenia informatyczne. Zakres tematyczny.
- Organizacja I zarządzanie biblioteką. Zakres tematyczny.
- Kompetencje osobiste. Zakres tematyczny.
3. Proszę podać inne propozycje szkoleń mieszczące się w/w zakresie tematycznym.
4. Proszę wskazać preferowane przez Państwa formy szkolenia.
5. Jaki typ szkolenia byłby dla Państwa najbardziej dogodny?
6. Czy jesteście Państwo skłoni pokryć koszty niektórych szkoleń?
7. Co zwiększyłoby Państwa motywację do udziału w szkoleniach?
8. Jak oceniacie Państwo dotychczasowe szkolenie organizowane przez WBP w Opolu?

W badaniu zastosowano kwestionariusz ankiety w formie elektronicznej wysłanej emailem do wszystkich bibliotek publicznych w województwie opolskim. Ankieta zawierała zarówno pytania wyboru jak i pytania otwarte. Posłużono się „skalą zapotrzebowania” od 0 do 5, gdzie „0” oznacza brak zapotrzebowania na dane szkolenie, a ”5”, szkolenie jest konieczne.

Dodatkowo „skalę zapotrzebowania” przeanalizowano jako:
0-1 brak zapotrzebowania
2-3 średnie zapotrzebowanie
4-5 duże i bardzo duże zapotrzebowanie

Ankietę przesłano do 73 bibliotek publicznych wszystkich szczebli. Na ankiety odpowiedziało 49,3% respondentów.

Zainteresowanie podnoszeniem kwalifikacji
Wśród respondentów 33,3% (5)* określała, jako konieczność podnoszenia kompetencji a 38,9% (4) uważa, że szkolenia podnoszące kompetencje są bardzo potrzebne. Natomiast 2,8% (0) ankietowanych twierdzi, że podnoszenie kompetencji nie jest im potrzebne.

W jakim stopniu bibliotekarze są zainteresowani podnoszeniem swoich kwalifikacji
0-1* 2-3 4-5
19,5% 8,3% 72,2%

Proponowana tematyka
Tematyka szkoleń proponowanych respondentom była bardzo szeroka. Propozycje tematów podzielono na zakresy tematyczne: szkolenia merytoryczne, informatyczne, organizacja i zarządzanie oraz kompetencje osobiste.

Szkolenia merytoryczne
Wśród proponowanych szkoleń merytorycznych największym zainteresowanie cieszyły się szkolenia dotyczące: promocji czytelnictwa i biblioteki 61,1% (5), podnoszenia kompetencji w zakresie znajomości literatury dziecięco-młodzieżowej 30,5% (5) oraz w zakresie poszerzenia znajomości literatury dla dorosłych 25% (5). Brak zapotrzebowania stwierdzono w tematyce gromadzenia i opracowania zbiorów (30,5%) (0), ewidencji wpływów i ubytków 41,7% (0) oraz pracy z czytelnikiem niepełnosprawnym 27,8% (0).

Temat szkolenia 0-1 2-3 4-5
Gromadzenie i opracowanie zbiorów 41,7 % 27,7% 30,6%
Ewidencja wpływów i ubytków 52,8% 19,4% 27,8%
Działalność informacyjna biblioteki 27,7% 30,6% 41,7%
Promocja czytelnictwa i biblioteki (nowe formy) 11,1% 16,7% 72,25%
Praca z czytelnikiem niepełnosprawnym 44,5% 25% 30,5%
Poszerzenie kompetencji w zakresie literatury dziecięco-młodzieżowej 25% 30,6% 44,4%
Poszerzenie kompetencji w zakresie literatury dla dorosłych 36,1% 25% 38,9%
*skala zapotrzebowania

Szkolenia informatyczne
Największym zainteresowaniem w przypadku szkoleń informatycznych cieszyły się szkolenia dotyczące: mobilnych aplikacji dla bibliotek 30,5% (5), darmowych programów graficznych 22,2% (5) oraz obsługa pakietu MS Office (Excel) poziom podstawowy 19,4% (5). Z tego zakresu tematycznego bibliotekarze nie potrzebują szkoleń dotyczących: tworzenia stron www 69,5% (0), obsługi pakietu MS Office (Excel) poziom zaawansowany 63,9% ( 0) oraz obsługi pakietu MS Office (Word) poziom podstawowy 66,7% (0).

Konieczne okazują się szkolenia dotyczące: obsługi systemu bibliotecznego Mak+ dla 8,3% (5)respondentów (m.in. skontrum, formatka Marc21, opracowanie zbiorów, wypożyczalnia, pobieranie opisów), obsługi systemu Sowa 11,1% (5) (m.in. kartoteki zagadnieniowe, opracowanie zbiorów, statystyki, ubytkowanie) oraz obsługi systemu bibliotecznego Mateusz 2,7% (5) ( m.in. opracowanie zbiorów, format RDA).

Temat szkolenia 0-1 2-3 4-5
Obsługa pakietu MS Office (Word) Poziom podstawowy 83,4% 11,1% 5,5%
Poziom średnio zaawansowany 69,6% 19,4% 11%
Poziom zaawansowany 77,8% 2,8% 19,4%
Obsługa pakietu MS Office (PowerPoint) Poziom podstawowy 69.5% 25% 5,5%
Poziom średnio zaawansowany 61.1% 27,9% 11%
Poziom zaawansowany 66,7% 11,1% 22,2%
Obsługa pakietu MS Office (Excel) Poziom podstawowy 61,1% 16,8% 22,1%
Poziom średnio zaawansowany 69,5% 19,5% 11%
Poziom zaawansowany 75% 13,9% 11,1%
Tworzenie stron www 77,8% 8,3% 13,9%
Infografika (Easelly) zamiast zwykłej informacji 55,6% 19,5% 24,9%
Darmowe programy graficzne 38,9% 25% 36,1%
Mobilne aplikacje dla biblioteki 38,8% 19,6% 41,6%
Bezpieczne korzystanie z zasobów Internetu 49,9% 11,3% 38,8%

Organizacja i zarzadzanie
W zakresie szkoleń organizacja i zarzadzanie biblioteką, najbardziej oczekiwane są szkolenia dotyczące: ochrony danych osobowych 30,6% (5), (m.in. nowe zalecenia Unii Europejskiej w zakresie zmiany przepisów), kodeksu pracy 19,5% (5) (m.in. czas pracy, ZFŚS, kadry, wynagrodzenie pracowników) oraz kontrola zarządcza 19,4% (5) (m.in. zmiany w przepisach, niezbędna dokumentacja, procedury - wprowadzenia). Zbędnymi określono szkolenia dotyczące: analizy SWOT 72,2 % (0) prawo zamówień publicznych 63,8 % (0), oraz Public Relations 58,3% (0).

Temat szkolenia 0-1 2-3 4-5
Kontrola zarządcza 58,3% 11,2% 30,5%
Prawo zamówień publicznych 72,2% 11,2% 16,6%
Kodeks pracy 47,2% 11% 41,7%
Ustawa o rachunkowości 58,4% 13,8% 27,8%
Ochrona danych osobowych 38,9% 19,4% 41,7%
(Prawo autorskie) 55,6% 22,2% 22,2%
Analiza SWOT 75% 13,8% 11,1%
Public Relations 63,8% 16,8% 19,4%

Kompetencje osobiste
Szkolenia dotyczące rozwoju osobistego np. komunikacja i rozwiazywanie konfliktów określono jako konieczne w przypadku 25% (5) respondentów, stosunkowo wysoki procent respondentów widzi konieczność szkoleń z zakresu asertywności i automotywacji 22,2 % (5) oraz zarzadzania czasem 22,2% (5). Natomiast zbędnymi określono szkolenia dotyczące budowania zespołu 50% (0) i nauki języka migowego 52,7% ( 0 ).

Temat szkolenia 0-1 2-3 4-5
Asertywność i automotywacja 52,7% 16,5% 30,5%
Komunikacja i rozwiazywanie konfliktów 58,2% 11% 30,5%
Budowanie zespołu 61,3% 11% 27,7%
Zarządzanie czasem 66,7% 5,5% 27,8%
Język migowy – podstawy 58,2% 19,4% 22,1%

Dodatkowo respondenci wskazali własne tematy szkoleń: wtedy

1. Nowatorskie wykorzystanie książki w pracy z różnymi grupami czytelników
2. Motywowanie pracowników
3. Wizerunek biblioteki i bibliotekarza
4. Nowe formy pracy z dziećmi
5. Nowe technologie w bibliotece (aplikacje)
6. Archiwizacja dokumentów - Instrukcja kancelaryjna

Najbardziej preferowaną formą szkoleń dla większości respondentów są warsztaty 33,3% , bibliotekarze chcą uczestniczyć również w szkoleniach organizowanych w formie wykładu 11,1%, 25% respondentów wyzkazała również połączone formy takie jak: warsztaty i wykład, najmniejszym zainteresowaniem cieszyły się e-learning 2,7% oraz dyskusja i wymiana doświadczeń 5,5 %. Najbardziej dogodnymi określono jednodniowe szkolenia w siedzibie WBP w Opolu 61,1%, najmniej popularne okazały się wielodniowe kursy w siedzibie WBP w Opolu 2,7%.

W kwestionariuszu zapytano respondentów o ewentualne poniesienie kosztów szkolenia. Głosy rozłożyły się w proporcji:
58% (tak) i 41,6% (nie).

Według respondentów motywację do udziału w szkoleniach zwiększyłoby:
1. Certyfikaty
2. Materiały szkoleniowe
3. Zwrot kosztów przejazdu

W badaniu udział wzięło: 1 biblioteka powiatowa, 3 biblioteki miejskie, 14 bibliotek miejsko - gminnych oraz 18 wiejskich.

Ocenie podano również dotychczasowe szkolenia organizowane przez WBP w Opolu. Wypowiedziało się 97,2% badanych bibliotek, jedna biblioteka nie oceniła dotychczasowych szkoleń organizowanych przez WBP w Opolu. 60% (5) respondentów określiło szkolenia, jako konieczne, 31,4 % (4) jako bardzo potrzebne.

Jak oceniacie Państwo dotychczasowe szkolenie organizowane przez WBP w Opolu?
0-1 2-3 4-5
0 8,6% 91,4%

Ogólne wnioski po analizie ankiet
Przyjęto, jeśli respondenci wskazali minimum 20% (4-5) jako duże i bardzo duże zapotrzebowanie na dane szkolenie, mimo że procentowy rozkład zapotrzebowania wskazuje na brak zapotrzebowania (0-1) należałoby się zastanowić nad koniecznością zorganizowania takich szkoleń dla tej grupy respondentów.

Dotyczy to szkoleń: Obsługa pakietu MS Office (PowerPoint) poziom zaawansowany, Obsługa pakietu MS Office (Excel) Poziom podstawowy, Infografika (Easelly) zamiast zwykłej informacji, Bezpieczne korzystanie z zasobów Internetu, Ustawa o rachunkowości, Prawo autorskie, Budowanie zespołu, Język migowy – podstawy.


   



"Bibliotekarz Opolski" jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Na tych samych warunkach 3.0 Polska