Nr 2/2018 (LXII) ISSN 2083-7321




Łukasz Kluza
Dział Multimedialny Biblioteki Publicznej w Prudniku

Gazeta nie tylko w kiosku - o darmowym dostępie do prasy w Miejskiej i Gminnej Bibliotece Publicznej w Prudniku


W okresie ostatnich dwudziestu lat rynek prasy w Polsce został poddany dużym i nie zawsze korzystnym przeobrażeniom. Wraz z rozwojem nowych technologii oraz coraz większą dostępnością wszelkiego rodzaju urządzeń mobilnych ze stałym dostępem do Internetu, wydawcy tradycyjnej prasy papierowej stanęli przed swoistym wyzwaniem. Zostali postawieni w sytuacji, w której jedynym możliwym rozwiązaniem, by utrzymać się na rynku, oprócz publikowania wersji elektronicznych, było podnoszenie cen. To z kolei odbijało się na popycie czytelniczym. Alternatywą dla czytelników są funkcjonujące w strukturach bibliotek czytelnie z dostępem do prasy, które – jak pokazuje przykład Biblioteki Publicznej w Prudniku - cieszą się coraz większym powodzeniem.

Biblioteka przede wszystkim kojarzy się z książką, jednak pracownicy bibliotek publicznych starają się wprowadzać nowe usługi z dostępem do publikacji naukowych i popularnonaukowych w formie elektronicznej. Tym samym oferta jest coraz bardziej atrakcyjna i zachęca do odwiedzania biblioteki nie tylko w celu wypożyczenia książki. W wielu placówkach, przy tradycyjnych czytelniach, działają prawdziwe czytelnie prasy z dużą ofertą tytułów, w których za darmo można przejrzeć aktualne numery dzienników, tygodników czy też miesięczników. Biblioteka Publiczna w Prudniku od wielu lat w swojej strukturze posiada czytelnię,w której gromadzone są czasopisma, do których dostęp ma każdy odwiedzający placówkę.

Gromadzenie i udostępnianie prasy w prudnickich bibliotekach, było mocno rozgraniczone w latach funkcjonowania Miejskiej i Gminnej Biblioteki Publicznej w Prudniku oraz filii Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej. Czasopisma naukowe i branżowe, dotyczące dydaktyki, pedagogiki oraz innych dziedzin były gromadzone przez filię PBW, natomiast prasa popularna dostępna była w Czytelni MiGBP. Po likwidacji filii PBW, przejęciu zbiorów tej placówki przez MiGBP w Prudniku i wejściu w skład Prudnickiego Ośrodka Kultury, siedziba biblioteki publicznej została przeniesiona do budynku przy ulicy Mickiewicza 1. Tam, na pierwszym piętrze funkcjonuje przy Czytelni Głównej - czytelnia prasy.

Po przeprowadzce czytelnia prasy uzyskała osobne pomieszczenie. Została wyposażona w nowe regały na czasopisma, stoliki i krzesła. Czytelnicy prasy mogą swobodnie podyskutować i wymienić uwagi na temat przeczytanych artykułów. Z uwagi na budżet, ilość gromadzonych tytułów naukowych jest ograniczona, niemniej oferta prasy tzw. popularnej jest stale rozszerzana. Przekłada się to na ilość czytelników, którzy odwiedzają bibliotekę, niejednokrotnie tylko po to, aby poczytać ulubioną gazetę.

Grupą, która najchętniej odwiedza prudnicką czytelnię prasy są osoby starsze. Zapewne wynika to z dwóch rzeczy: przyzwyczajenia do tradycyjnej, papierowej formy prasy oraz stale rosnących cen, które ograniczają zakup prasy. Stali czytelnicy, pojawiający się codziennie, najchętniej przeglądają dzienniki, wśród których najpopularniejsze są: Gazeta Wyborcza, Rzeczpospolita, Dziennik Gazeta Prawna, czy Nowa Trybuna Opolska. Dużym zainteresowaniem cieszą się tytuły związane ze sportem, takie jak Przegląd Sportowy i Sport. Wśród prasy ukazującej się co tydzień najbardziej poczytnym czasopismem jest lokalny Tygodnik Prudnicki. Biblioteka gwarantuje również dostęp do prasy specjalistycznej: Psychologia Społeczna, Kwartalnik Pedagogiczny, Życie Szkoły, Bliżej Przedszkola, Wychowanie w Przedszkolu. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom czytelników, w 2017 roku pracownicy Czytelni przeprowadzili anonimową ankietę, w której użytkownicy wyrażali opinie na temat jakości tematycznej prasy dostępnej w bibliotece, częstotliwości odwiedzania placówki oraz wymieniali własne propozycje czasopism, które powinny być dostępne. W ankiecie oddano 39 głosów, w których 38,4 % respondentów stwierdziło, że codziennie korzysta z prasy. Zdecydowaną większość osób odpowiadających na pytania stanowiły kobiety (64,10%). Na pytanie dotyczące wiedzy na temat bezpłatnego dostępu prasy w bibliotece twierdząco odpowiedziało 82 % respondentów. Z ankiety wynika, że najczęściej czytanym rodzajem prasy są dzienniki (27%), następnie tygodniki (17%) i miesięczniki (14%). Ostatnie pytanie miało formę otwartą, w której ankietowani zostali poproszeni o wymienienie tytułów, do których chcieliby mieć dostęp w czytelni prasy. Wśród czasopism wymienione zostały m.in. Angora, Gazeta Polska, Focus, Polityka, Tygodnik Powszechny, Gość Niedzielny, Super Express, Dobre Rady, Przekrój, Nie, Fakt, Wprost, Newsweek. Po przeanalizowaniu ankiet pracownicy Czytelni podjęli decyzję o zmianie dotychczasowej prenumeraty i wzbogaceniu oferty. W porównaniu z rokiem 2017, gdzie dostępnych było 35 tytułów prasowych, w roku 2018 liczba tytułów wzrosła do 39 (łącznie z prasą specjalistyczną). Wszystkie proponowane przez czytelników uwagi zostały uwzględnione.

Od stycznia 2018 roku widać wyraźny wzrost zainteresowania ofertą prasy dostępnej w Bibliotece Publicznej w Prudniku. W ciągu miesiąca ilość osób odwiedzających wzrosła o 10 %. Również na portalach społecznościowych, które prowadzi biblioteka, temat czytelni prasy jest bardzo popularny (przykładem są choćby wiadomości wysyłane do pracowników z pytaniami o dostępność konkretnych tytułów). Sporą popularnością cieszą się wydania periodyków kobiecych, takich jak Dobre Rady, Poradnik Domowy czy Burda. Szeroki wachlarz prasy publicystycznej jest również atrakcją dla czytelników. Wzbogacona prenumerata o czasopisma typu Polityka, Do Rzeczy, Gazeta Polska, Wprost, Newsweek i Przekrój powoduje, że do czytelni prasy zagląda coraz więcej czytelników, którzy są zadowoleni z tak bogatej oferty. Również tytuły Fakt, czy Super Express cieszą się popularnością.

Czytelnia prasy MiGBP w Prudniku od momentu zwiększenia oferty jest również mocno reklamowana przez pracowników w lokalnym środowisku. Cyklicznie zamieszczane są wzmianki na stronie internetowej, w mediach społecznościowych oraz w lokalnej prasie. Praktycznie przy każdej okazji mieszkańcy Prudnika są informowani o nowościach dostępnych w Bibliotece. Dużym wsparciem są dla czytelni prasy również wydawnictwa, które bezpłatnie przekazują swoje tytuły oraz osoby prywatne, które wzbogacają ofertę o czasopisma takie jak Trybuna Leśnika czy Głos Lasu. Mamy nadzieję, że w dalszym ciągu będziemy zwiększać liczbę tytułów czasopism oraz, że współpraca z wydawnictwami zaowocuje nowymi, bezpłatnymi egzemplarzami.


   



"Bibliotekarz Opolski" jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Na tych samych warunkach 3.0 Polska