Nr 3/2019 (LXIII) ISSN 2083-7321




Jolanta Zakrawacz
Dział Instrukcyjno-Metodyczny WBP w Opolu

Drugie życie książki…


Córka Kapitana, Dama Pikowa – Aleksander Puszkin. Tłumaczenie Tadeusz Stępniewski i Seweryn Pollak. Wydawnictwo Książka i Wiedza 1989 r.

Bardzo lubię buszować pośród bibliotecznych półek i własnych zbiorów, poszukując książek nieco zapomnianych, a moim zdaniem wartych tego, aby poświęcić im czas. Tak więc wróciłam do serii Koliber i wybrałam część 155 – Córkę Kapitana oraz Damę Pikową Aleksandra Puszkina.

Tom zawiera dwa najwybitniejsze utwory prozatorskie Puszkina. „Córka Kapitana” to powieść historyczna osnuta na tle wojny chłopskiej w Rosji pod wodzą Pugaczowa, w której wątek faktograficzny splata się z romansowym i obyczajowym. „Dama Pikowa” zaś jest mistrzowsko skonstruowaną nowelą umiejscowioną w salonie petersburskim. Bohater, posiadłszy podstępnie tajemnicę trzech wygrywających kart, walczy bezskutecznie z namiętnością hazardu. Jasność kompozycji, zwięzłość i prostota to największe walory prozy Puszkina (opis z książki).

Obie powieści zostały napisane w latach 1833-1836. Są niewielkie, lecz bardzo ciekawe i dobrze się je czytało. Co mnie zachwyciło? Bardzo polubiłam przedstawionych bohaterów – wszystkich, nawet tych złych (ostatnio mam problem ze znalezieniem książek, których bohaterów lubię, w tym przypadku tak nie było). Książki są klimatyczne, romantyczne, a nawet zabawne, poza tym jasno, zwięźle i obrazowo napisane, bez przeciążenia opisami z przeszłości bohaterów i tła historycznego. Ponadto zawierają proste, nieskomplikowane historie.

Córka Kapitana to powieść o uczuciu młodego Pieti Griniowa do Maszy, tytułowej córki Kapitana, oraz o oddanym służącym Sawieliczu. Miłość głównego bohatera pokazana jest na tle zawirowań wojennych w carskiej Rosji. Prawdziwą, historyczną osobą występującą w książce jest Jemielian Pugaczow przedstawiony w okolicznościach wydarzeń buntu chłopskiego w latach 1773-1775, którego był przywódcą. Chociaż to powieść romantyczna, a miłość Pieti i Maszy nakręciła serię późniejszych wydarzeń, to autor pokazał również (bez nadmiaru opisów i historii) codzienność ówczesnego społeczeństwa, klimat epoki, kodeks honorowy, stosunki między władzą a obywatelami.

Dama Pikowa opowieść o młodym człowieku, któremu zasłyszana historia o szczęśliwych kartach zrujnowała życie, doprowadzając go do pomieszania zmysłów.

Podobnie jak Córka Kapitana opowiadanie Dama Pikowa jest krótkie i bardzo dobrze się je czytało. Akcja rozgrywa się w tzw. salonie petersburskim. Młody inżynier Herman obserwuje przez całe noce grę w karty, nie biorąc ich jednak do ręki. I jak sam mawia „Gra bardzo mnie interesuje [...] ale nie mogę poświęcić tego, co niezbędne, w nadziei zdobycia tego, co zbyteczne…” (str. 81). Podczas jednej z takich nocy usłyszał historię, która miała wpływ na dalsze życie innych bohaterów, a Hermanowi doszczętnie je zniszczyła.

Opowiadanie jest zwięzłe i zabawne. Zachęcam do czytania, bo nawet jeśli ktoś nie lubi czytać klasyki, Puszkinem nie będzie znużony.

Aleksander Siergiejewicz Puszkin urodził się 06 czerwca 1799 r. w Moskwie . Jest najwybitniejszym przedstawicielem romantyzmu rosyjskiego. Twórczość jego znacznie wyprzedziła rozwój literatury rosyjskiej. Stanowił on całą epokę, wzniósł ją na niedościgłe wyżyny artyzmu i wytyczył jej główne kierunki dalszej ewolucji. W każdej dziedzinie działalności literackiej, którą podjął, dokonał przewrotu: w liryce, poezji epickiej, dramacie, prozie (Dzieje Literatur Europejskich, pod. redakcją Władysława Floryana, str.68).

Twórczość:
Dramaty: 1825 – Borys Godunow 1830 – Mozart i Salieri 1830 – Gość kamienny
Poematy: 1817–1820 – Rusłan i Ludmiła, 1820–1821 – Jeniec Kaukazu 1821–1823 – Fontanna Bachczysaraju 1824 – Cyganie, 1828–1829 – Połtawa 1823–1832 – Eugeniusz Oniegin, 1833 – Jeździec miedziany
Bajki: Pan młody, Bajka o popie i jego parobku Jołopie lub Bajka o popie i jego parobku Osiłku, Bajka o carze Sułtanie, jego synu sławnym i potężnym bohaterze księciu Gwidonie Sałtanowiczu i o pięknej księżniczce Łabędzicy, Bajka o rybaku i rybce, Bajka o śpiącej królewnie i siedmiu junakach, Bajka o złotym koguciku
Wiersze: Wolność, Sztylet, Więzień, Do ***, O nie, rozkoszy tej burzliwej ja nie cenię, Pielgrzym,...Znowu odwiedziłem, Pieśni o Stieńce Razinie, W głębinie syberyjskich rud Proza: Murzyn Piotra Wielkiego, Opowieści świętej pamięci Iwana Piotrowicza Biełkina, Historia wsi Goriuchino, Dubrowski, Dama pikowa, Córka kapitana, Trumniarz, Kirdżali, Wystrzał, Panna włościanka, Zamieć

Aleksander Puszkin zmarł 10 lutego 1837 r. w wyniku ran otrzymanych w pojedynku z francuskim arystokratą.


   



"Bibliotekarz Opolski" jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Na tych samych warunkach 3.0 Polska