Nr 3/2019 (LXIII) ISSN 2083-7321




Łukasz Kluza
Mediateka w Bibliotece Publicznej w Prudniku


Czytanie jest dla wszystkich, czyli o zbiorach pisanych Braille’m


Współczesne biblioteki pełnią funkcję swoistego centrum kulturalno-aktywizującego. Stale rozwijana i uaktualniana do potrzeb czytelników oferta jest zawodowym wyzwaniem, przed którym staje bibliotekarz. Niejednokrotnie wymaga to poszerzania własnych horyzontów, uzupełniania wiedzy i śledzenia szeroko pojętych nowości wydawniczych oraz technologicznych. Wszystkie te zabiegi wynikają z nieustannie zgłaszanych potrzeb i zapotrzebowania ludzi odwiedzających nasze placówki. Biblioteki powinny oferować swoje usługi każdej grupie docelowej. Jedną z takich grup są z pewnością osoby niepełnosprawne.

Od wielu lat Mediateka Biblioteki Publicznej w Prudniku stara się sprostać oczekiwaniom osób z niepełnosprawnością wzrokową. Nasi Czytelnicy, którzy zwracają się z różnymi problemami, doskonale wiedzą, że uzyskają odpowiedź nawet na najbardziej skomplikowane pytania. Jednocześnie zdają sobie sprawę z tego, że nawet jeżeli dotknęła ich niepełnosprawność wzrokowa – dzięki Nam mogą wciąż aktywnie czytać. Pierwszym ważnym ułatwieniem dla niepełnosprawnych czytelników jest nowoczesne stanowisko komputerowe, ze specjalnym oprogramowaniem ZOOMTEXT i atestowaną klawiaturą EZ-SEE. Mediateka mogła zostać wyposażona w takie właśnie urządzenie dzięki mieszkańcom Prudnika, którzy zagłosowali na biblioteczny projekt w Budżecie Obywatelskim 2017. Cena samego oprogramowania znacznie przewyższa możliwości budżetowe biblioteki, dlatego też tym bardziej jesteśmy wdzięczni za oddane na Nas głosy. Główną zaletą programu jest powiększanie i nagłaśnianie. Dzięki temu czytelnik posiadający dysfunkcję wzrokową może bez problemu korzystać z internetu, programów tekstowych i graficznych. Dodatkowo przy podłączeniu zestawu słuchawkowego pojawia się możliwość głosowego sterowania kursorem oraz wydawania komunikatów opisujących zaznaczony tekst czy konkretne pole. Wydawać się może, że obsługa programu jest skomplikowana, jednak już po kilku uruchomieniach staje się banalnie prosta. Zestaw komputerowy przeznaczony dla osób z niepełnosprawnością wzrokową jest także wyposażony we wspomnianą wcześniej atestowaną klawiaturę typu EZ-SEE. Jej główną zaletą są powiększone klawisze oraz żółte, dostosowane dla słabowidzących tło. Z opinii osób korzystających z klawiatury wiemy, że jest ona istotnym i dużym ułatwieniem. Stanowisko komputerowe jest dostępne bezpłatnie w Mediatece dla wszystkich dotkniętych dysfunkcją wzrokową.

Biblioteka to oczywiście miejsce, które słusznie kojarzy się z książkami. Musimy jednak pamiętać, aby każdy czytelnik – pełno- i niepełnosprawny – mógł w niej odnaleźć coś dla siebie. W związku z tym, że Mediateka zajmuje się gromadzeniem książek audio, podjęliśmy próby pozyskania specjalnych urządzeń pozwalających odsłuchiwać książki mówione. Przed kilkoma laty nawiązaliśmy współpracę ze Stowarzyszeniem Pomocy Osobom Niepełnosprawnym „Larix”. Dzięki ożywionej kooperacji otrzymaliśmy bezpłatnie dwa urządzenia typu CZYTAK, które udostępniamy naszym czytelnikom posiadającym dysfunkcje wzrokowe. Urządzenia są bardzo proste w obsłudze, co potwierdzają ich użytkownicy. Każde z nich jest wyposażone w kartę pamięci, na którą wgrywane są poszczególne pozycje książkowe. Cyklicznie do siedziby Stowarzyszenia wysyłamy niezapisane płyty DVD, na których nagrywane są książki. Co najważniejsze dzięki współpracy ze Stowarzyszeniem „Larix” biblioteki nie ponoszą – oprócz opłaty pocztowej za wysłanie płyt – żadnych kosztów. Gorąco zachęcam do podjęcia rozmów z przedstawicielami tej organizacji, gdyż w ten sposób nie tylko poszerzamy ofertę naszej placówki, ale przede wszystkim mamy do zaoferowania dostęp do literatury dla osób niepełnosprawnych wzrokowo. Z doświadczenia wiem, jak wiele to dla nich znaczy.


Książki audio są główną dziedziną, którą w sferze literackiej zajmuje się Mediateka. Jednakże ostatni pomysł, jaki przyszedł mi do głowy, to dołączenie do stałej oferty książek klasycznych, niemniej jednak nietuzinkowych, tych wydawanych pismem Braille’a. Sądując rynek wydawniczy tego typu zbiorów, spostrzegłem, że ich ceny są bardzo wysokie. Mając nieustannie w pamięci motto, że bibliotekarz jest człowiekiem kreatywnym, podjąłem decyzję o napisaniu prośby skierowanej do różnego rodzaju instytucji. W ich skład wchodziły oczywiście wyspecjalizowane wydawnictwa, ale także stowarzyszenia, fundacje, organizacje czy nawet Ministerstwo Zdrowia i Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Moja prośba w swej formie była bardzo prosta – zwróciłem się o bezpłatne przekazanie na rzecz biblioteki dowolnej liczby wydawnictw w piśmie Braille’a, które docelowo będą udostępniane niepełnosprawnym czytelnikom. Po dłuższym okresie ciszy do drzwi biblioteki zaczęli docierać kurierzy firm przewozowych z kolejnymi paczkami. Największy dar w postaci kilkunastu książek pisanych Braille’m przekazała Mediatece Fundacja „Szansa dla Niewidomych”. Są to publikacje zarówno specjalistyczne, dotyczące opieki, pokonywania barier architektonicznych i kulturowych przez osoby niepełnosprawne wzrokowo, jak również przewodniki i poradniki. Mediateka podjęła stałą współpracę z Fundacją „Szansa dla niewidomych”, która skutkuje również cyklicznym otrzymywaniem branżowego czasopisma „HELP”, traktującego o życiu codziennym osób z dysfunkcją wzrokową.

Ciągle i nieustannie budujemy markę Biblioteki Publicznej w Prudniku jako miejsca dla każdego. Staramy się, aby wszyscy mogli w naszej instytucji znaleźć to, co ich interesuje oraz korzystać w pełni z naszej oferty. Kroki, które podejmuje Mediateka w sprawie osób z niepełnosprawnością wzrokową, są tego najlepszym przykładem.


   



"Bibliotekarz Opolski" jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Na tych samych warunkach 3.0 Polska