Nr 4/2019 (LXIII) ISSN 2083-7321




Patrycja Mynarek
Miejska Biblioteka Publiczna
w Kędzierzynie-Koźlu


Młodzież w przestrzeni interdyscyplinarnej.
„Studnia Otwarta Kultura” jako miejsce spotkań z pasjami


Oddział dla Młodzieży Miejskiej Biblioteki Publicznej w Kędzierzynie-Koźlu jest miejscem unikatowym, jednym z nielicznych oddziałów bibliotecznych w kraju przeznaczonych dla młodzieży. „Studnia Otwarta Kultura” jest ważna dla młodych ludzi, gdyż odnajdują w niej przestrzeń, w której mogą kształtować w sobie umiejętność bycia aktywnym odbiorcą i twórcą kultury.


Fot. nr 1 - Baner (Źródło: opracowanie własne)

Dużym wyzwaniem dla bibliotek publicznych we współczesnym świecie jest zainteresowanie ich ofertą młodych ludzi. Dzisiejsza biblioteka to nie tylko wypożyczanie książek, fachowa informacja czy spotkania autorskie, ale także miejsce, gdzie można się spotkać, podzielić swoimi poglądami, miejsce zachęcające do realizowania swoich pasji. „Studnia Otwarta Kultura” to Oddział dla Młodzieży Miejskiej Biblioteki Publicznej w Kędzierzynie-Koźlu. Jest unikatowym, bo jednym z nielicznych oddziałów bibliotecznych w kraju przeznaczonych dla młodzieży. Naszą główną ideą jest stworzenie warunków umożliwiających podniesienie kompetencji kulturowych nastolatków pomocnych w samodzielnym dokonywaniu wyborów, udziału w kulturze w dorosłym życiu, a nasza oferta wydawnicza oraz kulturalna dopasowana jest do potrzeb młodych czytelników.


Fot. nr 2 – Wnętrza Oddziału dla Młodzieży (Źródło: opracowanie własne)

Miejska Biblioteka w Kędzierzynie-Koźlu od lipca 2018 roku posiada w swojej strukturze miejsce, które ma służyć tylko i wyłącznie młodzieży. „Studnia Otwarta Kultura” powstała z inicjatywy Młodzieżowej Rady Miasta oraz Pani Prezydent Miasta Sabiny Nowosielsiej. Inauguracja Oddziału dla Młodzieży była ważnym punktem w kalendarium Kędzierzyna-Koźla, ponieważ do tej pory brakowało miejsc, w których młodzież mogłaby spędzać kreatywnie czas.


Fot. nr 3 – Inauguracja (Źródło: opracowanie własne)

Jak wiadomo, w dzisiejszych czasach niezbędna jest promocja miejsca i wydarzeń w internecie, ponieważ jest to najszybszy i najskuteczniejszy sposób dotarcia ze swoją ofertą do czytelników. Aby zaznajomić młodzież z działaniami kulturalnymi, które dla niej przygotowujemy, na portalach społecznościowych Facebook oraz Instagram utworzone zostały fanpage’e skierowane do młodych odbiorców. Internet to medium efektywnej komunikacji zarówno obrazkowej, gdyż pokazujemy, co można u nas znaleźć, jak i najważniejszej dla nas – interpersonalnej. Młodzi ludzie chętniej opowiadają o swoich oczekiwaniach względem biblioteki ukryci za ekranem telefonu komórkowego. Pozwala to na przygotowanie oferty w oparciu o potrzeby tej grupy wiekowej.


Fot. nr 4 – Social Media (Źródło: opracowanie własne)

Naczelnym celem Oddziału dla Młodzieży jest aktywna integracja młodych ludzi z Kędzierzyna-Koźla poprzez uczestnictwo w interdyscyplinarnych warsztatach, spotkaniach autorskich, cyklicznych tudzież okolicznościowych wydarzeniach kulturalnych. Do celów szczegółowych należą: zwiększenie aktywnego uczestnictwa młodzieży w kulturze, stworzenie przestrzeni do swobodnej wypowiedzi artystycznej, edukacja medialna, a także kształtowanie u uczestników kompetencji osobistych i umiejętności prospołecznych. Jak wiadomo, młodzież jest specyficzną grupą, do której stosunkowo trudno dotrzeć z różnych powodów. Z naszych obserwacji wynika, że młodzi ludzie nie mają wyuczonego nawyku uczestniczenia w wydarzeniach kulturalnych. Nieodzownym, choć niewystarczającym, wymogiem, żeby przyciągnąć młodzież jest oczywiście chęć i zaangażowanie bibliotekarzy. Ale najważniejsze jest badanie i słuchanie potrzeb młodych czytelników – to jest warunek absolutnie konieczny! Warto zapytać, czego ta młoda osoba od nas – od biblioteki – oczekuje i organizować spotkania, warsztaty w oparciu o ich potrzeby. Właśnie w ten sposób utrwalamy nawyki uczestniczenia w wydarzeniach kulturalnych.

Cele, jakie założyliśmy i które nam przyświecają, osiągamy przede wszystkim poprzez realizację cyklu interdyscyplinarnych warsztatów i przedsięwzięć kulturalnych charakteryzujących się wysokim poziomem edukacyjnym i artystycznym wykraczającym poza standardową działalność biblioteki. Działania, które organizujemy, aktywizują i włączają młodzież w czynne uczestnictwo w kulturze. Aby umożliwić rozwój zainteresowań kulturalnych wśród nastolatków, organizujemy cykliczne spotkania m.in. spotkania dla młodych pisarzy i poetów pn. „Moje teksty z szuflady”, Młodzieżowy Klub Książki, czyli spotkania dla osób, które kochają czytać i rozmawiać o książkach, a także nowo otwarty Klub Otaku dla miłośników anime i japońskich mang. Innym rodzajem spotkań są Wieczory Gier Planszowych. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom młodych czytelników, Oddział dla Młodzieży w takie wieczory jest czynny dłużej po to właśnie, aby młodzież miała miejsce, w którym może spędzać piątkowe wieczory. Pragniemy zaktywizować młodych, zachęcić ich do korzystania z zasobów bibliotecznych, w tym przypadku nie tylko książek, ale również komiksów, gier planszowych oraz fabularnych.


Fot. nr 5 – Spotkania (Źródło: opracowanie własne)

„Studnia Otwarta Kultura” ma za zadanie promować czytelnictwo. Udział w spotkaniach autorskich oraz innych zorganizowanych przedsięwzięciach wpływa na zainteresowanie literaturą oraz pomaga powrócić do starej, pięknej tradycji – książki w ręce. Tym samym biblioteka staje się kreatorem nawyków czytelniczych oraz miejscem ukazującym różne oblicza książki. Staramy się zapoznać młodzież z twórcami różnych gatunków literackich, dlatego gościliśmy w swojej przestrzeni m.in. autorkę powieści historycznych Ewę Kassalę, reporterki Karolinę Sulej i Urszulę Jabłońską, pisarza książek fantasy Jakuba Ćwieka oraz poetę Zbyszka Trzebniaka.


Fot. nr 6 - Wydarzenia (Źródło: opracowanie własne)

Oddział dla Młodzieży jest miejscem przystosowanym do kameralnych wydarzeń muzycznych. Oczywiście w bibliotece zawsze musimy kierować się naszym statutowym działaniem, a więc promocją książki i literatury, dlatego, uwzględniając potrzeby młodych czytelników, organizujemy koncerty łączące muzykę ze słowem pisanym. Jednym z najciekawszych wydarzeń muzycznych, jakie zorganizowaliśmy, był hip-hopowy koncert duetu raperów Avi & Luis Villain, którzy promowali swoją płytę Zbiór Pieśni Sycylijskich. Teksty piosenek zamieszonych na płycie były inspirowane utworami włoskich pisarzy z różnych epok. Organizując taki koncert, zachęciliśmy młodzież do sięgnięcia po książki włoskich klasyków np. Boską komedię Dantego Alighieri. Innym ciekawym koncertem był wieczór muzyczny z poezją i jazzem. Młodzi ludzie mieli okazję przeczytać swoje wiersze przy oprawie muzycznej standardów jazzowych.


Fot. nr 7 - Wystawy (Źródło: opracowanie własne)

Możliwości, jakie chcemy zaoferować młodzieży poprzez uczestnictwo w wydarzeniach, pozwolą doskonalić młode talenty, tak, aby w przyszłości nie byli już tylko odbiorcami istniejącej kultury, ale także jej współtwórcami. W tym celu Miejska Biblioteka Publiczna w Kędzierzynie-Koźlu utworzyła „Scenę Prezentacji Młodych”, aby młodzi twórcy mogli organizować wystawy. Oddział dla Młodzieży powstał, żeby młodzież rozwijała swoje zainteresowania oraz pokazywała siebie, swoją twórczość. Najwspanialsze jest to, że młodzi twórcy sami zgłaszają się do biblioteki, chcąc zrealizować swoje projekty artystyczne. Biblioteka udostępnia miejsce, bibliotekarze służą pomocą, ale to artyści przygotowują swoje wystawy, uczą się zarządzać miejscem w takiej przestrzeni oraz stawiają pierwsze kroki w rozpoczęciu działalności artystycznej.

Oddział dla Młodzieży jest miejscem otwartym na wszelkie inicjatywy kulturalne przygotowywane przez organizacje partnerskie. W celu przygotowania wydarzeń artystycznych udostępniamy naszą powierzchnię np. szkolnemu Chórowi „Red Voices” z II Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika w Kędzierzynie-Koźlu pod dyrekcją Mateusza Gancarczyka. Doceniamy zaangażowanie szkolnego Chóru, który swoim występem uświetnił m.in. Inaugurację Oddziału dla Młodzieży, otwarcie wystawy jubileuszowej Miejskiej Biblioteki Publicznej oraz Galę Jubileuszową.

Inną organizacją partnerską, z którą mamy zaszczyt współpracować, jest Stowarzyszenie Inicjatyw Kulturalnych „Pasja”. Aktualnie, wspólnie ze Stowarzyszeniem „Pasja”, realizujemy projekt „Opolskie Gwiazdy Europy – synteza sztuk” finansowany przez Samorząd Województwa Opolskiego. Projekt ma na celu rozwijanie edukacji artystycznej młodzieży, głównie z powiatu kędzierzyńsko-kozielskiego.


Fot. nr 8 – Opolskie Gwiazdy Europy – synteza sztuk (Źródło: opracowanie własne)

Istnieje stała potrzeba szerzenia wśród młodych ludzi wiedzy na temat wspólnoty państw, jej historii, a także udziału Opolszczyzny w integracji europejskiej, wraz z promowaniem wiedzy o „małej ojczyźnie”, dlatego pierwszym etapem realizacji projektu był konkurs literacki na scenariusz widowiska. Bardzo ważna jest aktywizacja młodzieży, uczenie jej korzystania z oferty kulturalnej i pomaganie w rozwijaniu pasji i zainteresowań, stąd w ramach projektu w Oddziale dla Młodzieży organizujemy szereg warsztatów m.in. warsztaty teatralne, wokalne, plastyczne, emisji głosu oraz medytacji, których efektem finalnym będzie unikatowe widowisko powarsztatowe zorganizowane już 17 października w Kędzierzynie-Koźlu.

Współczesny bibliotekarz nie stoi jedynie za ladą, ale jest także animatorem kultury, bierze udział w budowaniu oferty kulturalnej i otwiera szeroko drzwi biblioteki dla nowych czytelników. Badając potrzeby młodych ludzi, kierując się ich oczekiwaniami, stale organizujemy eventy, imprezy o charakterze rozrywkowym i kulturalnym. Dzięki takim spotkaniom młodzież przychodzi do Oddziału dla Młodzieży, ponieważ zawsze znajdzie coś dla siebie. Działania kulturalne, które do tej pory zorganizowaliśmy, to m.in. andrzejki „Spotkanie z tradycją i czarami”, Turniej FIFA oraz spotkanie ze stylistką i wizażystką z okazji Dnia Kobiet.


Fot. nr 9 - Warsztaty (Źródło: opracowanie własne)

Interdyscyplinarne warsztaty to kolejna standardowa oferta biblioteki skierowana do młodych czytelników. To działania, które aktywizują młodzież do uczestnictwa w kulturze. W Oddziale dla Młodzieży organizujemy cykliczne spotkania z osobami reprezentującymi różnorodne gatunki sztuki oraz działającymi w sferze społecznej. Takie warsztaty mają na celu pokazanie przenikania się obszernego świata kultury. Młodzież szuka zajęć, na których może coś stworzyć, przekonać się, co potrafi i rozwijać swoje umiejętności, dlatego organizujemy warsztaty artystyczne i rękodzieła, takie jak: warsztaty origami, warsztaty filmowania oraz projektowania plakatów.

Organizowane spotkania służą wzmocnieniu działań z zakresu edukacji kulturalnej i społecznej. Warsztaty, które odbyły się w Oddziale dla Młodzieży, i o których warto wspomnieć, to na przykład warsztaty medytacji „Start to see” prowadzone przez byłego modela francuskiego pochodzenia i byłego mnicha buddyjskiego Gillesa Chamboraire. Podczas tych warsztatów młodzi uczestnicy poznali nie tylko techniki medytacyjne, ale także sposoby na osiągnięcie wewnętrznej harmonii. Kolejnym interesującym spotkaniem były warsztaty organizowania własnych akcji klimatycznych „Zejdź z kanapy!” prowadzone przez aktywistę klimatycznego Patryka Białasa. Młodzież opracowała wstępne plany przygotowania akcji mających na celu poszerzanie świadomości społecznej kędzierzynian na temat ochrony środowiska.


Fot. nr 10 – Echo Studni (Źródło: opracowanie własne)

Kolejnym ciekawym przykładem jest „Kurs Literacko-Dziennikarski” prowadzony przez popularnego autora książek i dziennikarza Jarosława Makowskiego. Efektem finalnym tych warsztatów jest miesięcznik „Echo Studni” wydawany przez Miejską Bibliotekę Publiczną. To projekt stworzony od początku przez młodzież. Autorami artykułów są uczniowie kędzierzyńsko-kozielskich szkół średnich. Comiesięczne spotkania redaktorów mają charakter warsztatowy. Młodzi dziennikarze poprawiają nie tylko swoje umiejętności pisarskie, ale także zdolności interpersonalne i komunikacyjne, bowiem w każdym numerze zamieszczamy wywiad z interesującymi osobami. Naszymi rozmówcami byli m.in. prowadzący warsztaty Gilles Chamboraire, Patryk Białas czy Pani Prezydent Miasta Sabina Nowosielska. Pokazujemy również sylwetki ciekawych młodych mieszkańców Kędzierzyna-Koźla, którzy mogą pochwalić się oryginalnym hobby. Na łamach „Echa Studni” zamieszczamy artykuły o tematyce interesującej młodzież, wszak to pismo stworzone przez młodych redaktorów dla rówieśników. W miesięczniku piszemy o ekologii, grach komputerowych, muzyce, wydarzeniach kulturalnych w Polsce i na świecie, zamieszczamy recenzje filmów i seriali.

Organizowane przez Oddział dla Młodzieży wydarzenia mają na celu zapoznanie młodych ludzi z kulturą, aby dostrzegali jej rolę oraz czerpali z niej inspirację do własnego twórczego działania i rozwoju. Uczestnicy poznają kulturę i rozwijają obecne w niej wątki, kształtując w sobie umiejętność bycia aktywnym odbiorcą i czerpiąc z tego wiele radości.

Podsumowując, głównie rezultaty, jakie dostrzegamy, to głębsze rozumienie i poznawanie przez młodzież kultury. Uczestnictwo w wydarzeniach organizowanych przez Oddział dla Młodzieży sprawia, że młodzi czytelnicy mają zorganizowany i kreatywnie animowany czas wolny od nauki szkolnej, identyfikują się z nowym miejscem, znają ofertę wydarzeń kulturalnych w pobliżu miejsca zamieszkania, nawiązują nowe znajomości w grupie rówieśniczej, orientują się w ogólnych zagadnieniach społecznych oraz z różnych dziedzin kultury i sztuki. Jednak najważniejsze jest to, iż poznają znaczenie i miejsce młodego człowieka jako jednostki dla społeczeństwa. Kształtuje to indywidualne podejście do nastolatka, często zaniechane w innych środowiskach. To sprawia, że możemy wpływać kreatywnie na młodzież, kształtować ją, czerpiąc z tego wiele satysfakcji, ponieważ najcenniejszy jest właśnie interpersonalny kontakt z młodym czytelnikiem. Oddział dla Młodzieży „Studnia Otwarta Kultura” jest ważnym miejscem dla młodych, gdyż odnajdują w niej przestrzeń, w której mogą się czuć swobodnie, gdzie spotykają wspierających i inspirujących dorosłych oraz mają okazję realizować swoje pomysły.


   



"Bibliotekarz Opolski" jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Na tych samych warunkach 3.0 Polska